Author Archives: admin

BÁO CÁO CÔNG TÁC HỘI NĂM 2016 và CHƯƠNG TRÌNH MỤC TIÊU HOẠT ĐỘNG HỘI Y HỌC NĂM 2017

 
                                                          BÁO CÁO HOẠT ĐỘNG NĂM 2016
                                                         CHƯƠNG TRÌNH MỤC TIÊU NĂM 2017
                                                                          ———————

Thực hiện Nghị định số 45/2010/NĐ-CP ngày 21.4.2010 của Chính phủ quy định tổ chức hoạt động và quản lý hội, và điều lệ Hội Y học TP. Hồ Chí Minh khóa VIII được UBND TP. Hồ Chí Minh phê duyệt tại quyết định số 6005/QĐ-UBND ngày 09.12.2014 của Chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân TP. Hồ Chí Minh,
Ban Chấp hành Hội Y học TP. Hồ Chí Minh báo cáo tình hình tổ chức, hoạt động của Hội Y Học TP. Hồ Chí Minh năm 2016 và Chương trình mục tiêu hoạt động hội năm 2017 như sau:
I. THỰC TRANG TỔ CHỨC CỦA HỘI:
1. Về tổ chức.
a. Tổng số chi hội thành viên tính đến ngày 31.12.2016 là: 68
b. Số chi hội thành lập mới trong năm: 02
c. Số chi hội giải thể trong năm: Không
d. Tổng số hội viên đến ngày 31.10.2016: 23.904
          Trong đó hội viên mới được kết nạp 216.
2. Tổng số người làm việc chuyên trách tại Hội: 06
Trong đó,
a. Số biên chế được cơ quan có thẩm quyền giao: 04
b. Số người làm việc tại hội do hội tự hợp đồng: 02
II. KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG NĂM 2016 :
1. Công tác tổ chức, xây dựng Hội:
Trong năm 2016 Hội đã thực hiện kiện toàn tổ chức Hội (tổ chức Đại hội, hội nghị thường niên, họp Ban Chấp hành, Ban Thường vụ theo quy định của Điều lệ Hội, kiện toàn ban lãnh đạo, các chức danh chủ chốt…)
Năm 2016 có hai hoạt động về tổ chức hội tác động đến toàn hội là:
•    Đại hội Tổng Hội Y học Việt Nam nhiệm kỳ XVI (2016-2021) tổ chức ngày 07.5.2016 tại Hà Nội. Đại hội đã thảo luận các văn kiện đại hội như báo cáo công tác hội, bản tự kiểm điểm Ban chấp hành Tổng hội nhiệm kỳ XV, phương hướng nhiệm vụ, điều lệ hội (sửa đội bổ sung) và bầu Ban chấp hành Tổng hội nhiệm kỳ XVI (2016-2021) gồm 133 thành viên. PGS.TS. Nguyễn Thị Xuyên, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế được cử làm Chủ tịch Tổng hội, có 08 Phó chủ tịch (Hội Y Học có PGS.TS. Nguyễn Thị Ngọc Dung) cùng với 24 Ủy viên Ban thường vụ (Hội Y học có BS. Trương Thị Xuân Liễu) và 100 Ủy viên Ban chấp hành (Hội Y học có BS. Huỳnh Anh Lan).
•    Hội nghị Ban chấp hành Hội Y học khóa VIII lần 4 tổ chức vào 14 giờ ngày 21.01.2016. Hội nghị BCH lần này đã thảo luận kiện toàn tổ chức trên các lĩnh vực:
– (1) Đại hội đúng nhiệm kỳ, (2) báo cáo đúng định kỳ, (3) làm tốt công tác thi đua khen thưởng, (4) đẩy mạnh công tác xã hội từ thiện, (5) thu nộp hội phí.
– Bầu bổ sung PGS.TS. Trần Diệp Tuấn, Hiệu trưởng Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh làm Ủy viên Ban chấp hành hội khóa VIII.
– Kiện toàn ban biên tập tạp chí Thời Sự Y Học và bàn nội dung xây dựng và phát triển tạp chí Thời Sự Y Học hiện tại và tương lai.

•    Tình hình tổ chức đại hội hết nhiệm kỳ của các hội chuyên khoa: ngày 15.  tháng 12  năm 2015   thưởng trực hội Y học có công văn số 94/2015/HYH-CV , gửi nhắc   15 hội chuyên khoa đến kỳ đại hội trong năm 2016 , sau một năm chỉ có 7/15 hội đã tổ chức đại hội đạt tỳ lệ 46,6% , nếu tính đại hội báo cáo chỉ có 4/15 hội đạt 26,6%.cụ thể :
Các hội đã đại hội và báo cáo kết quả đại hội :
1.    Hội Sàn chậu học                       05.2014    
2.    Hội Gây Mê Hồi sức        08.2015 
3.    Hội Can thiệp Tim mạch,  đại hội ngày 26.3.2016 
4.    Hội Chu sinh – Sơ sinh, đại hội ngày 09.01.2016 
5.    Nhịp tim học hết nhiệm kỳ 02.11.2016.đại hội ngày 17.9.2016 .
6.    Hội Lão khoa,  đại hội ngày 16.4.2016 
Các hội đại hội chưa báo cáo :
1.    Hội Hồi sức cấp cứu,  đại hội ngày 02.4.2016  
2.    Cột sống .đại hội tháng 04.2015, Sẽ gửi báo cáo trước ngày 11.1.2017
Còn 18  hội cần  tổ chức đại hội trong  năm 2017 trong đó có
Bảy hội ( có năm Hội  năm 2015 và một  hội năm 2016)  đã hết nhiệm kỳ ngày 20.12.2016 thường trực hội y học đã  làm việc với các hội , các hội có báo cáo kế hoạch tổ chức Đại hội :
•    Hội Đau                 10.2015, báo cáo kế hoạch đại hội vào tháng 1/2017
•    Hội Lao& Bệnh Phổi         04.2015, báo cáo kế hoạch đại hội vào tháng 3/2017
•    Hội Truyền máu huyết học ,         01.2015, báo cáo kế hoạch đại hội vào tháng 3/2017 ,
•    Hội Thay khớp            26.04.2016, báo cáo kế hoạch đại hội vào tháng 5/2017
•    Phục hồi chức năng         03.2015, báo cáo kế hoạch đại hội vào tháng 6/2017
•    Phẫu thuật Tiêu hóa         09.2015 , xin báo cáo kế hoạch đại hội sau 
 Mười hai hội năm 2017 , đã và sẽ hết nhiệm kỳ cần có kế hoạch tổ chức Đại hội trong năm 2017 :
1.    Điều dưỡng , 09.01.2017
2.    Hành nghề y tư nhân : 30.03.2017
3.    Can thiệp thần kinh , 13.4.2017
4.    Thiết bị Y tế  , 25.5.2017
5.    Y học dự phòng , 24.07.2017
6.    Vật lý trị liệu 14.07.2016  xin kéo dài 14.08.2017
7.    Ung thư   16.8.2017
8.    Thần kinh , 03.09.2017
9.    Tai mũi họng Nhi    , 21.09.2017
10.    Nhi khoa, 20.10.2017
11.    Dinh dưỡng thực phẫm    31.10.2017
12.    Nội thận      28.11.2017
Nhắc 01 hội đã đại hội, chưa báo cáo gồm :     
1.    Hội Hồi sức cấp cứu, đại hội ngày 02.4.2016   
•    Đại hội thành lập hội mới gồm có 2 Liên chi hội, với 216  hội viên :
o    Liên chi hội Chỉnh hình Hàm Mặt ngày 30.07.2016 có 91 hội viên
o    Liên chi hội Thính học đại hội ngày 14.8.2016 gồm 125 hội viên.
e. Tình hình báo cáo thường kỳ năm 2016 có 39/68 hội thực hiện báo cáo cuối năm 2016( xem phụ lục III.A)
f. Khen thưởng, kỷ luật, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong nội bộ Hội
•    Khen thưởng: Trong năm 2016 Hội đã khen thưởng và đề nghị khen thưởng cho 154 tập thể và cá nhân, trong đó có 16 bằng khen và 138 giấy khen
•    Kỷ luật: không
Khiếu nại, tố cáo: không.
2. Hoạt động khoa học – Đào tạo, Hội thi sáng tạo kỹ thuật, Công tác đối ngoại và phổ biến kiến thức khoa học,
•    Hoạt động khoa học: Trong năm 2016  có 44 Hội tổ chức  172 buổi hội thảo với  864 bài báo cáo cho 37.445  lượt hội viên tham dự. chỉ số hội thảo khoa học là 1,57, tăng 0,16>(năm 2015 có 45 Hội tổ chức  160  buổi hội thảo với 835 bài báo cáo cho 33.284 lượt hội viên tham dự. chỉ số hội thảo khoa học là 1,41 ).Mời xem Phụ lục I.
•    Đào tạo liên tục và cấp giấy chứng nhận: Trong năm 2016 có 34 hội tổ chức Hội thảo khoa học cấp Giấy chứng nhận , trong đó có 9 hội cấp trên 500 giấy chứng nhận gồm: Tim mạch : 937; Gan mật : 705; Hội Y học : 679; Niệu thận: 650; Cấy ghép Nha khoa : 648; Phụ sản : 587; TMH: 553; Khoa học tiêu hóa: 537; Hen – Dị ứng: 535.(Mời xem Phụ lục II ) .
•    Hội thi sáng tạo kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh: Năm 2015-2016, Hội Y học tham gia Ban tổ chức và Ban thư ký hội thi sáng tạo kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh, đã vận động 20 hội viên đăng ký dự thi 20 đề tài giải pháp, có 6 đề tài giải pháp đạt giải gồm hai giải nhì, một giải ba và ba giải khuyến khích.
•    Công tác đối ngoại: Hàng năm cử 2 hội viên đi học ở Nhật từ 3 đến 6 tháng do quỹ Takeda (Nhật) tài trợ, phối hợp với Đai học Fukoshima Nhật bản và Đại học Y dược TP.HCM tổ chức lớp học về y học chứng cứ cho các bác sĩ trẻ.
•    Phổ biến kiến thức:
– Trang web hội hoạt động thông tin nội bộ khá tốt, số lượng truy cập tháng sau tăng hơn tháng trước. Hội đang lập thủ tục xin phép trang web hoạt động như trang thông tin điện tử tổng hợp, để làm tốt nhiệm vụ tư vấn phản biện.
– Tạp chí Thời sự Y học: Bộ thông tin và truyền thông đã cấp giấy phép hoạt động báo chí in cho tạp chí trong 10 năm kể từ 09.12.2015 và bổ nhiệm tổng biên tập: Vũ Thị Nhung, phó tổng biên tập: Lê Anh Bá. Về hoạt động: Đã phát hành 02 số báo (số 1&2) chuyên đề Sức khỏe Sinh sản và 1 số chuyên đề Cột sống.
– Thực hiện giao dịch thông tin hai chiều trong nội bộ Hội bằng thư điện tử và trang web hội (thư mời họp, thông báo nội bộ,…).
3. Tư vấn Phản biện:
– Cử cán bộ tham gia tư vấn phản biện với hội đồng xét cấp phép hành nghề.
– Cử cán bộ tham gia hội đồng Khoa học – Công nghệ Sở y tế.
– Cử cán bộ tham gia hội đồng Khoa học Thành phố (Liên Hiệp Hội).
– Viện nghiên cứu và phát triển sức khỏe cộng đồng nghiên cứu các đề tài về sức khỏe cộng đồng.
– Cử cán bộ tham gia hội đồng cấp Thành phố xét danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân, Thầy thuốc Ưu tú đợt 12 năm 2017.
– Hội Phụ sản :
-Tham gia Hội đồng Khoa học công nghệ Sở Y tế  với tư cách chủ tịch HĐ để giải quyết khiếu nại khiếu tố của gia đình bệnh nhân (2 trường hợp)
– Tham gia Ban An toàn Sản khoa của Sở Y tế để soạn thảo Bảng kiểm tra an toàn sản khoa các cơ sở Y tế có Khoa Sản trong TP HCM, Sở Y tế đã tiến hành kiểm tra dựa vào bảng kiểm này vào tháng 8/2016
4. Việc thực hiện chủ trương chính sách, pháp luật…, xã hội từ thiện:
•    Thực hiện chủ trương chính sách, pháp luật của nhà: Hội Y học luôn nêu gương và nhắc cán bộ hội viên toàn hội thực hiện theo hiến pháp và pháp luật.
•    Công tác xã hội từ thiện : Năm 2016 hội y học đã vận động 29 lượt hội thành viên đóng góp 2.473.340.000  đồng gồm có ( Mời xem phụ lục III.B )
–    Hội TMH. Nhi : Hội đã tổ chức khám từ thiện tỉnh Đồng Nai (382 người nghèo). Chi phí 26.480.000 đồng và tại Bến Tre (33.360.000 đồng)= 59.840.000 đ
–    Hội TMH : 30.000.000 đồng gồm ủng hộ 2 HS. Nghèo ở Cần thơ , Thanh hóa :10.000.000 đồng ; Nhà nuôi người già neo đơn :10.000.000 đồng ; Cứu trợ lũ lụt qua hội TMH Việt Nam :10.000.000 đồng
–    Hội Chu sinh sơ sinh : 1.155.000.000 đ : Trong năm 2016 đã phối hợp tổ chức 3 đợt khám từ thiện tại Binh Đại, Bến Tre, Bảo Lộc Lâm Đồng ( kinh phí 450 triệu đồng), vận động kinh phí làm 3 nhà tình nghĩa và tình đồng đội ( kinh phí 150 triệu), Tặng 10 giường chiếu đèn hai mặt Photobed plus cho 10 BV ( kinh phí 250 triệu đồng), Xây cầu Ao Vuông ở Binh Thới, Bình Đại, Bến Tre với kinh phí 300 triệu đồng. đóng tiền ủng hộ đồng bào bị lũ lụt thông qua Hội y học TP HCM : 5 triệu đồng.
–    Hội RHM : 101.000.000 đồng gồm : Số lần khám từ thiện,: 04 lần, trị giá tiền khoảng 85.000.000 đồng,Số học bổng đã trao: 02 (trị giá 16.000.000 đồng)
–    Hội Phụ sản đã ủng hộ : 50.000.000 đ gồm quỹ học bổng Nguyễn Văn Hưởng: 30.000.000 đồng. và  Tặng Hội Chữ thập đỏ BV Hùng Vương: 20.000.000 đ
–    Hội Tĩnh mạch học phối hợp BV Quốc tế Minh Anh khám bệnh miễn phí cho 200 người tháng 5/2016 (# 20.000.000 đồng).
–    Hội Ung thư: 1 căn nhà tình thương xã Phạm Văn Hai, huyện Bình Chánh: 40.000.000 đồng
–    Hội Hô hấp 50.000.000 đồng gồm: Khám bệnh và tư vấn sức khỏe miễn phí: chia làm nhiều đợt: ngày 17/7/2016, ngày 16/8/2016 và ngày 27/11/2016 tại Bệnh viện Gò Công Đông, Tỉnh Tiền Giang, số người được khám: 305 ca, tổng  số tiền :20.000.000 đồng mua quà và thuốc và ngày  20 tháng  10  năm 2016: Ủng hộ đồng bào bị bảo lụt: 30.000.000 đồng (Đoàn cứu trợ Hà Tỉnh
–    Hội Cấy ghép nha khoa Khám chữa răng nhân đạo các ngày 4,5,6/11/2016 tại xã Lâm Sơn, Huyện Ninh Sơn, Ninh Thuận, 80 người được khám, tặng 200 phần quà cho người nghèo. Tổng kinh phí là 25.100.000 đồng
–    Hội Phẫu thuật thẩm mỹ:750.000.000 đồng
o    Ngày 30.07.2016, khám bệnh, phát thuốc, phát quà cho 300 hộ nghèo tại xã Phước Thạnh, huyện Củ Chi, TP.HCM. 50.000.000 đồng
o    Ngày 14.9.2016, tổ chức chương trình ca múa nhạc phục vụ 1.200 em học sinh 2 trường Tiểu học và THCS An Thới cùng hơn 500 phụ huynh nhân dân tại xã, phát 600 phần bánh Trung Thu cho các em học sinh THCS, 10 suất học bổng trị giá 1.000 đồng/suất cho các em học sinh nghèo, học giỏi của xã. Tổng kinh phí chương trình 100 triệu đồng.
o    Tài trợ kinh phí xây dựng 1 cầu bê thông nông thôn tại xã Long Hưng B, huyện Lấp Vò, Đồng Tháp. Phát 50 phần quà cho các hộ nghèo của xã. Tổng kinh phí 170 triệu đồng.
o    .Hội kết hợp với Khoa Y Tế Công Cộng – ĐH Y Dược TP.HCM, đã tổ chức thành công chuyến khám bệnh, phát thuốc, phát quà Tết cho 250 hộ dân nghèo, người già neo đơn có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn tại xã Nhơn Ninh, huyện Tân Thạnh, tỉnh Long An.50.000.000 .
o    Tài trợ 120 triệu đồng xây dựng cầu bê tông nông thôn tại xã Long Khánh, huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh.
o    Trao tặng 100 phần quà gồm 10kg gạo/phần, tổng trị giá 10 triệu đồng cho các hộ nghèo của xã. Trao tặng 3.000 quyển tập cho 150 em học sinh, với tổng trị giá 7.500.000đ cho các em học sinh nghèo của xã An Thới, huyện Mỏ Cày Nam, tỉnh Bến Tre.
o    Trao 20 suất học bổng trị giá 20 triệu đồng tại Cà Mau.
o    Số lần khám từ thiện: 1, số người được khám: 250 người, số quà đã tặng: 500 phần và số tiền đã chi: 187.500.000đ.
–  Hội Y học vận động 17 hội ủng hộ đồng bào miền Bắc và miền Trung bị bão lũ 135.500.000 đồng.
5. Kinh phí hoạt động
A.  Tổng số kinh phí họat động  năm 2016, tính đến ngày 23 tháng 12 năm 2016 (a+c): 784.483.972 đồng
                        Trong đó :
                         a)  Ngân sách nhà nước hỗ trợ năm 2016    :     297.540.000đồng
                         b) Kinh phí do tổ chức nước ngòai tài trợ     :  không
                         c)  Hội tự huy động từ các nguồn  khác trong năm  2016:          486.943.972  đồng
B. Chi trong năm 2016  (a+b) ;    732.456.525 đồng  
                     Trong đó  :   
a)     Nguồn ngân sách hỗ trợ             :  297.540.000 đồng
b)     Nguồn  tự huy động từ các nguồn khác         :  434.916.525 đồng
 
                                                                     Số dư đến cuối  ngày 23/ 12/ 2016    :             52.027.447 đồng
III.  ĐÁNH GIÁ CHUNG,:
1. Những kết quả đạt được.
a. Hội Y học đã thu hút tập hợp được đông đảo lực lượng trí thức y khoa, góp phần vào sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe của nhân dân tại Thành phố Hồ Chí Minh và khu vực phía Nam, đồng thời góp phần tích cực vào sự phát triển kinh tế – xã hội của Thành phố. Tổ chức của Hội Y Học và các hội chuyên khoa không ngừng lớn mạnh, cả về số lượng lẫn chất lượng (từ 44 hội chuyên khoa với 19.897 hội viên lên 60 hội với 23.286 hội viên). Tuyệt đại đa số hội viên là các nhà khoa học (trong đó có một bộ phận là khoa học đầu đàn) và đa số cán bộ y tế có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt, sẵn sàng cống hiến sức lực và trí tuệ cho sự phát triển Thành phố và cả nước. Việc phát triển và mở rộng Hội Y Học với sự tăng trưởng của các hội chuyên khoa, thể hiện nhu cầu phát triển nội tại của các nhà khoa học, đồng thời phản ánh xu thế khách quan của sự phát triển khoa học – công nghệ trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế và là nhu cầu khách quan của xã hội.
b. Hội Y học và các hội chuyên khoa đã tham gia tích cực vào việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh, học tập quán triệt và thực hiện đường lối chủ trương, chính sách của Đảng và luật pháp của Nhà nước, đặc biệt là việc quán triệt Nghị quyết Đại hội XI của Đảng và Nghị quyết Đại hội IX của Đảng bộ Thành phố. Mặt khác, Hội Y học và các hội chuyên khoa cũng đã tham gia tích cực vào các phong trào do UBMTTQ Việt Nam TP. Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội khoa học và kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh phát động, như phong trào vì người nghèo, xây dựng nhà tình nghĩa, tình thương, giúp đỡ đồng bào bị thiên tai…
c. Hội Y học, các hội chuyên khoa và các nhà khoa học đã tham gia tích cực và có hiệu quả vào các họat động bồi dưỡng, đào tạo và phổ biến kiến thức khoa học, kỹ năng chuyên môn, có sự tham gia của các đồng nghiệp nước ngoài, đồng thời tham gia họat động tư vấn, phản biện và giám định xã hội. Thông qua các hoạt động này, các nhà khoa học đã góp phần quan trọng vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và sự phát triển của Thành phố.
2. Nguyên nhân chủ yếu của những thành tựu trên là do Hội Y học đã huy động được gần như toàn bộ lực lượng khoa học và kỹ thuật trong ngành y để tham gia tư vấn, phản biện và giám định xã hội, cũng như trong chương trình nghiên cứu khoa học của Tổng Hội, Liên Hiệp Hội và Sở Y tế TP.HCM. Hội Y học cũng đã tích cực triển khai Nghị quyết Đại hội XI của Đảng và Nghị quyết Đại hội IX của Đảng bộ Thành phố để nâng cao chất lượng phục vụ ngành y tế, cũng như đào tạo những thầy thuốc có trình độ trên cơ sở đảm bảo y đức trong ngành.
3. Những tồn tại hạn chế,
Đứng trước những tiềm năng to lớn của Hội Y học và các hội chuyên khoa về mặt khoa học kỹ thuật, chưa chủ động đề xuất các vấn đề quan trọng cần tư vấn, phản biện và giám định xã hội và còn một bộ phận cán bộ khoa học kỹ thuật chưa tham gia đầy đủ vào công tác tư vấn, phản biện và giám định xã hội. Công tác đối ngoại tuy có phát triển mạnh nhưng chưa huy động tất cả tiềm năng hiện có của Hội và các hội chuyên khoa. Sự liên kết, phát triển và kết hợp giữa Hội với hội chuyên khoa cũng như giữa các hội chuyên khoa với nhau còn một số mặt hạn chế
IV. CHƯƠNG TRÌNH MỤC TIÊU HOẠT ĐỘNG NĂM 2017
Chương trình 1: Xây dựng tổ chức và phát triển toàn diện với các mục tiêu:
•    Kết nạp hội viên mới : 300 hội viên hoạt động trong 2 liên chi hội
•    Hội Nghị Ban chấp hành 02 lần( Tháng 1 và tháng 7/2017)Họp Ban thường vụ : 02 lần( tháng 4 và tháng 9/2017), Họp Ban thường trực : 24 lần ( hai tuần họp 1 lần) ,
•    Tổ chức Đại hội đại biểu nhiệm kỳ : 19 hội chuyên khoa tổ chức đại hội
•    Phát thẻ Hội viên . 300 hội viên
•    Thi đua khen thưởng.400 cán bộ hội viên
•    Học tập chính trị : Theo kế hoạch của  ban tuyên giáo
Chương trình 2: Phát triển khoa học – đào tạo và công nghệ thông tin – báo chí với các mục tiêu:
1.    Hoạt động về Khoa học đào tạo, :
•    Trong năm 2017 có 70 lượt hội,  tổ chức 150 hội nghị khoa học, trình 650 bài báo cáo , cho 28.000 lượt hội viên tham dự.
2.    Trong năm 2017 có 50  hội tổ chức hội thảo khoa  học có cấp giấy chứng nhận qui đổi tính giờ đào tạo liên tục .cho 10.000  học viên tham dự và cấp 8.000 giấy chứng nhận.
3.    Hoạt động về Công nghệ Thông tin – Báo chí và hội thi sáng tạo kỹ thuật do TP. Hồ Chí Minh tổ chức
•    Hoạt  động trang Web của Hội:Nâng cao chất lượng hoạt động trang Web hội , với 120  tin bài được  đăng  với 230.000  lượt truy cập trong kỳ báo cáo , liên thông kết nối với các trang Web của các hội thành viên
•    Hoạt động báo chí : Mở rộng liên kết các hội thành viên nhằm duy trì nội dung , chất lượng bài báo đổi mới hình thức tờ báo tạp chí Thời sự y học,
•    Vận động 30 hội viên gửi hồ sơ đăng ký tham gia hội thi sáng tạo kỹ thuật lần thứ 24 năm 2016-2017 .
 Chương trình 3: về công tác đối ngoại và hợp tác quốc tế với các mục tiêu:
1.    Công tác đối ngoại :
•    Liên kết với các hội bạn trong ngoài nước .
•    Cử  hội viên đi tu nghiệp tại Nhật Bản do quỹ học bổng Takeda tài trợ
Chương trình 4:  Công tác tư vấn phản biện và xã hội từ thiện với các mục tiêu:
1.    Hoạt động tư vấn phản biện , tiếp tục duy trì 05 hoạt  động tư vấn phản biện  :
•    Cử cán bộ tham gia tư vấn phản biện với hội đồng xét cấp phép hành nghề.
•    Cử cán bộ tham gia hội đồng Khoa học – Công nghệ Sở y tế.
•    Cử cán bộ tham gia hội đồng Khoa học Thành phố (Liên Hiệp Hội).
•    Viện nghiên cứu và phát triển sức khỏe cộng đồng nghiên cứu các đề tài về sức khỏe cộng đồng.
•    Cử cán bộ tham gia hội đồng cấp Thành phố xét danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân, Thầy thuốc Ưu tú đợt 12 năm 2017
2.    Công tác xã hội từ thiện năm 2017, có 17 hội đăng ký với tổng số tiền : 370.900.000 đồng ( Phụ lục III.B)
–    Hội CSSS: 80.000.000 đ gồm 1Nhà tình thương :  40.000.000 đ và 200 phần quà =  40.000.000 đ
–    Hội RHM: 116.000.000 đ gồm :  Số lần khám từ thiện,: 05 đợt trong năm 2017 (dự kiến khoảng 100 triệu). và 2 học bổng cho SV RHM, 8 triệu đồng/1 học bổng vào Lễ khai giảng tháng 10 năm 2017.
–    Hội TMH đăng ký 20.000.000 đồng gồm : tặng 10 xuất học bổng cho 10 học sinh huyện cần giờ : 10.000.000 đồng vả Bệnh nhâ nghèo :10.000.000
–    Hội Lão khoa tặng 5.000.000 ( gửi qua HYH ) góp xây cầu đường nông thôn.
–    Hội GPB. đăng ký tặng 10 phần quà tết = 3.000.000 đ
–    Hội Phẩu thuật tạo hình đăng ký tặng 5 phần quà tết tại BV. Đại học Y dược = 1.500.000 đ
–    Hội tĩnh mạch học đăng ký tặng 10 xuất học bổng = 5.000.000 cho hội tĩnh mạch
–    Hội KSNK. đăng ký tặng 20 phần quà tết cho Bến tre = 6.000.000 đồng
–    Hội Điều trị vết thương đăng ký 16.000.000 đồng gồm : Quà tết cho người nghèo  20 suất = 6.000.000 đồng và 20 suất  Học bổng  10.000.000 đồng cho Trường ĐHY Dược .
–    Hội Hô hấp đăng ký 65.000.000 đồng gồm : 50 phần quà tết cho người nghèo:15.000.000 đ; 20 suất học  bổng 10.000.000 đ; 1 căn nhà tình thương : 40.000.000 đ ( gửi qua HYH )
–    Hội Phẫu thuật Tim mạch  và Lồng ngực đăng ký ủng hộ 10 xuất học bổng : 5.000.000 đồng cho hội PTTM-LN
–    Hội Y học Dự phòng đăng ký ủng hộ 3.000.000 đồng gồm 4 xuất học bổng : 2.000.000 đồng và 5 phần quà : 1.000.000 đồng trao tại hội YHDP.
–    Hội Thấp khớp đăng ký ủng hộ xây 1/2 căn nhà tình thương :15.000.000 đồng (An thới Mõ cày nam )
–    Hội Loãng Xương đăng ký ủng hộ xây 1/2 căn nhà tình thương :15.000.000 đồng . (An thới Mõ cày nam).
–    Hội Da liễu đăng ký ủng hộ 2.400.000 đồng gồm:quà người nghèo 2 phần :600.000 đồng; Học bổng 2 suất :1.000.000 đồng; Cầu đường nông thôn, 04 bao ximăng: 400.000 đồng ; Khám bệnh phát quà 2 phần : 400.000 đồng.( qua HYH) .
–    Hội Vật lý trị liệu đăng ký tặng 3.000.000 Quà tết cho người nghèo tại Huyện Di Linh Tỉnh Lâm Đồng.
–    Hội Nhịp Tim học đăng ký tặng 10.000.000 , ủng hộ bệnh nhân nghèo(qua HYH)
V. ĐỀ XUẤT , KIẾN NGHỊ:
Trên đây là nội dung báo cáo về tổ chức, hoạt động hội năm 2016 của Hội Y học TP. Hồ Chí Minh báo cáo lên các cơ quan quản lý nhà nước về Hội.
 

                                                                                                                      TM. BAN THƯỜNG VỤ
                                                                                                                                CHỦ TỊCH

                                                                                                                          BS. Trương Thị Xuân Liễu
 

NGHỀ Y KHÔNG CHỈ ĐỂ MƯU SINH

TT – Đạo làm thầy thuốc là một nhân thuật, chuyên lo trị bệnh cứu người. Người xưa đã khuyên dạy rất nhiều về y đạo, y đức của người thầy thuốc. Vì sao gần đây lại xảy ra quá nhiều chuyện đau lòng cho người bệnh mà lỗi lầm lại do thầy thuốc gây ra?

Tuổi Trẻ đã trò chuyện cùng viện sĩ, TS.BS Dương Quang Trung (ảnh) – chủ tịch Hội Y học TP.HCM, người thầy của nhiều thế hệ thầy thuốc – để tìm lời giải đáp cho câu hỏi này.

Theo dõi tình hình sức khỏe của bệnh nhân ở khoa cấp cứu Bệnh viện Chợ Rẫy – Ảnh: N.C.T.

Mở đầu buổi trò chuyện, ông Dương Quang Trung nói:}- Gần đây tôi có đọc những tin tức không vui trong ngành y đăng tải trên các phương tiện truyền thông đại chúng, nói về tinh thần, thái độ phục vụ, chăm sóc người bệnh của thầy thuốc ở một số địa phương chưa tận tình, chu đáo dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, gây ra tử vong cho bệnh nhân. Mới nhất là vụ tử vong của bệnh nhân Võ Như Hảo (17 tuổi, Bến Tre) mà báo Tuổi Trẻ đã đưa tin. Đọc những thông tin này, tôi rất buồn vì uy tín của ngành y bị hoen ố và rất đau lòng vì đã xảy ra những chuyện không hay như vậy.

 

Ông Dương Quang Trung -Ảnh: L.TH.H.

“Nếu như sai sót của thầy thuốc do yếu kém chuyên môn, không phát hiện được bệnh còn có thể châm chước, nhưng sai sót về tinh thần phục vụ, thái độ giao tiếp, ứng xử thì hoàn toàn không thể chấp nhận được mà phải có biện pháp xử lý nghiêm khắc”

* Vì sao gần đây vấn đề y đức của thầy thuốc lại trở nên đáng báo động như vậy, thưa ông?

– Đây là vấn đề thuộc về nhận thức và ý thức hành nghề. Ngoài những sai sót do thái độ, tinh thần phục vụ, cách ứng xử giao tiếp của nhân viên y tế, cũng phải khách quan nhìn nhận hiện nay các thầy thuốc phải chịu rất nhiều áp lực.

Tuy nhiên, không thể viện lý do vì quá tải công việc, vì đời sống khó khăn mà thầy thuốc được quyền cho phép mình làm những việc trái lương tâm, y đức. Dù muốn dù không, khi đã để xảy ra tai biến, sai sót, thiếu quan tâm chăm sóc người bệnh kịp thời thì trách nhiệm đầu tiên vẫn thuộc về người thầy thuốc.

Trước đây, người bệnh rất kính trọng, thương mến và rất biết ơn người thầy thuốc. Còn thầy thuốc cũng hết lòng chăm sóc bệnh nhân vì lương tâm nghề nghiệp, vì tình thương người chứ không phải để ban ơn, bố thí. Thế nhưng những điều tốt đẹp ấy dần dần mất đi đã biến mối quan hệ trong sáng này trở thành mối quan hệ thiếu lành mạnh.

Đôi khi từ quan hệ nhân ái, thiện tâm trở thành một dịch vụ mua bán, thiếu hẳn tình người và có khi biến thành xung đột lợi ích giữa thầy thuốc và người bệnh. Chưa kể những tiêu cực của xã hội nói chung và những gương xấu trong ngành y đã tác động không tốt đến một bộ phận thầy thuốc trẻ khiến họ dần dần xa rời y đức, xói mòn lương tâm nghề nghiệp, chỉ biết lấy đồng tiền làm cứu cánh.

Phải thấy rằng nghề y không đơn thuần chỉ là nghề để kiếm sống, mưu sinh mà còn là nghề thực hiện sứ mệnh thiêng liêng: trị bệnh cứu người. Do đó xã hội luôn rất bức xúc khi thầy thuốc vi phạm y đức. Người sửa xe làm hư chiếc xe đạp cùng lắm là gây ra một tai nạn nhỏ. Còn thầy thuốc nếu sơ sẩy sẽ làm ảnh hưởng đến tính mạng của cả một con người. Sơ sẩy ấy rất khó và thậm chí không thể sửa chữa được.

 

* Người xưa răn dạy rất nhiều về y đạo, y đức, y nghiệp của người thầy thuốc. Còn hiện nay các sinh viên y khoa, các thầy thuốc có được học tập, rèn luyện về y đức không, thưa ông?

– Hải Thượng Lãn Ông có nói đạo thầy thuốc là một nhân thuật, chuyên lo trị bệnh cứu người, không nên cầu lợi kể công. Bác Hồ cũng đã từng dạy rằng lương y như từ mẫu. Hiện nay bộ môn dạy về y đức ở những trường đại học cũng đã cố gắng truyền đạt những quan niệm về y đức cho các sinh viên.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy nếu chỉ trông chờ vào việc giảng dạy y đức trên ghế nhà trường thì chưa đủ sức để chuyển biến nhận thức của sinh viên và những thầy thuốc trẻ thành những hành vi tích cực. Hơn nữa, có nhận thức đúng đắn mà không có luật pháp ràng buộc thì thông thường kết quả không như chúng ta mong muốn.

Đó là chưa kể nội dung, phương pháp giảng dạy và tư cách người thầy đứng trên bục giảng về y đức cũng là những vấn đề cần được xem xét củng cố thêm.

 

BỆNH VIỆN ĐA KHOA NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU (BẾN TRE):

Chấn chỉnh tình trạng quát nạt người dân

Bác sĩ Hoàng Việt, giám đốc Bệnh viện Đa khoa Nguyễn Đình Chiểu (Bến Tre), cho biết sau sự cố bác sĩ Trương Thị Vúng và điều dưỡng khoa nội B có thái độ không tốt với người nhà bệnh nhân Võ Như Hảo (đã tử vong), ban giám đốc đã rút kinh nghiệm toàn bệnh viện, đồng thời yêu cầu phải chấn chỉnh tinh thần, thái độ phục vụ, nghiêm cấm việc quát nạt, to tiếng, thiếu tôn trọng bệnh nhân và thân nhân người bệnh.

Trong hai ngày 15 và 16-10, phóng viên Tuổi Trẻ đã có mặt tại các khoa, phòng của Bệnh viện Đa khoa Nguyễn Đình Chiểu và ghi nhận được sự chuyển biến về tinh thần, thái độ phục vụ của các bác sĩ và nhân viên y tế. Các khoa nội B, tim mạch, chấn thương chỉnh hình… hai ngày qua không còn tình trạng điều dưỡng to tiếng với bệnh nhân.

K.TUYẾN

* Phải chăng khâu tuyển sinh, đào tạo thầy thuốc còn nặng điểm số, chưa coi trọng chọn người đến với nghề vì tình thương đồng loại, vì tâm nguyện cống hiến cứu người, mà đơn giản chọn là do nghề y được xã hội trọng vọng, có thu nhập khá?

– Đúng là trong thi tuyển hiện nay, để đảm bảo sự công bằng, người ta dựa vào điểm số là chính. Còn lý do thật sự vì sao các em chọn học ngành y thì chưa khảo sát. Ở nhiều nước trên thế giới, ngoài điểm số họ còn thực hiện phỏng vấn trực tiếp thí sinh. Trường đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch (TP.HCM) vừa qua có tổ chức những buổi sinh hoạt chuyên đề, để các sinh viên trao đổi với nhau về việc vì sao chọn học ngành y. Qua đó, nhà trường nắm bắt thêm thông tin, giúp các em học tập, rèn luyện, tu dưỡng để trở thành người thầy thuốc vừa có tâm, vừa có đức và vừa có tài.

 

* Thưa ông, làm thế nào để nâng cao hơn nữa y đức của người thầy thuốc? Làm sao để người bệnh khi đến bệnh viện là thật sự được đến nhà thương, được gặp những thầy thuốc biết đau với nỗi đau của người bệnh?

– Ngành y là một ngành đặc biệt, có tính đặc thù vì đối tượng chăm sóc là con người. Tôi cho rằng để giải quyết vấn đề này phải giải quyết từ gốc. Muốn có y đức, đạo đức nghề nghiệp thì ngay từ khi các cháu còn nhỏ, gia đình, nhà trường và xã hội phải dạy cho các cháu hiểu biết đạo đức nghề nghiệp thế nào, lương tâm nghề nghiệp là gì, để các cháu có nhận thức về ngành nghề mà mình sẽ chọn sau này.

Y đức còn là vấn đề liên quan đến một chuỗi yếu tố khác nhau nên phải giải quyết bằng nhiều cách và từ gốc. Tức là dạy đạo đức làm người nói chung, rồi mới dạy lương tâm nghề nghiệp và phải dạy trước cả khi vào trường đại học.

 

* Thưa ông, từ năm 1996 Bộ Y tế đã ban hành quy định 12 điều về y đức. Thế nhưng vì sao trên thực tế vẫn còn không ít thầy thuốc chưa thấm nhuần và thực hiện được quy định này?

– Ở các nước trên thế giới, để đảm bảo quyền lợi của bệnh nhân và thầy thuốc, người ta có xây dựng nghĩa vụ luật với hàng trăm điều quy định chi tiết, chặt chẽ trong hành nghề. Nghĩa vụ luật quy định những gì bác sĩ được và không được làm. Đồng thời họ còn có bộ phận theo dõi, quản lý, giám sát việc thực hiện nghĩa vụ luật mà một số nước gọi là y sĩ đoàn, bác sĩ đoàn hay hội đồng y khoa quốc gia, hội đồng quản lý hành nghề…để quản lý việc hành nghề của thầy thuốc.

Hội đồng quản lý hành nghề gồm những người có uy tín, đạo đức, thâm niên, hiểu biết để phân xử khách quan, công bằng.

 

* Ông có ý kiến thế nào về các quy định xử lý, chế tài thầy thuốc có sai phạm về y đức hiện nay?

– Nước ta đã có Luật khám chữa bệnh nhưng luật này còn chung chung, chưa đủ sức đảm bảo phòng ngừa được những sai sót về trách nhiệm, tai biến về chuyên môn xảy ra.

Ở một số bệnh viện, nhiều trường hợp vi phạm y đức mới dừng lại ở việc nhắc nhở, khiển trách, mất thi đua, cắt thưởng… của người thầy thuốc. Tôi cho rằng đây chỉ là các biện pháp tạm bợ. Không thể lấy các hình thức xử lý này, kể cả phạt tiền, bắt bỏ tù, để răn đe và buộc các bác sĩ phải tuân thủ y đức, mà điều quan trọng là làm sao cho thầy thuốc nhận thức được sứ mệnh thiêng liêng, vẻ vang của mình. Khi đã ý thức được điều đó thì họ sẽ tự giác làm tốt sứ mệnh của mình.

 

Dù thế nào cũng không nên dùng “luật rừng”

Vừa qua xảy ra nhiều vụ việc với những hành vi của thân nhân người bệnh làm xói mòn tình người, xói mòn tình cảm giữa bệnh nhân và thầy thuốc. Như vụ đập phá nhà bác sĩ ở Năm Căn, Cà Mau hay vụ sát hại bác sĩ ở Thái Bình, do người nhà nạn nhân bực tức xử lý theo kiểu giang hồ, vi phạm pháp luật.

Chúng ta không bao che cho sai trái của thầy thuốc, nhất là những sai trái do thiếu tinh thần trách nhiệm, thái độ ứng xử thiếu tình người. Tuy nhiên, dù gia đình có mất mát to lớn thế nào cũng không nên sử dụng “luật rừng” để giải quyết bức xúc. Hãy để luật pháp làm nhiệm vụ của mình, không thể giải quyết theo kiểu thù hằn cá nhân.

Nếu thầy thuốc có thiếu sót trong thái độ giao tiếp, hành xử công việc thì thân nhân nên trao đổi thẳng thắn với người có trách nhiệm tại bệnh viện. Và lãnh đạo bệnh viện cũng không nên bao che sai phạm mà cần chú ý lắng nghe, đối thoại trực tiếp và xử lý nghiêm minh thầy thuốc có sai phạm.

LÊ THANH HÀ thực hiện

Nguồn từ Báo Tuổi trẻ online, ngày 17.10.2011

THÔNG BÁO HỘI THI SÁNG TẠO KỸ THUẬT TP. HỒ CHÍ MINH LẦN THỨ 25(2017-2018)

LIÊN HIỆP CÁC HỘI KHOA HỌC VÀ KỸ THUẬT TP.    SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TP.
LIÊN ĐÒAN  LAO ĐỘNG TP.    THÀNH ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN

HỘI THI SÁNG TẠO KỸ THUẬTTHÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LẦN THỨ 25 (2017 – 2018)

Hội thi
& giải thưởng    Các lĩnh dự thi    Các mức giải thưởng    Hạn chót nộp hồ sơ

Hội thi sáng tạo kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh
Lần thứ 25(2017-2018)

Các lĩnh vực phát động
1. Điện, điện tử, Công nghệ thông tin, viễn thông;
2. Cơ khí và tự động hóa, giao thông;
3. Công nghệ Sinh học; nông nghiệp; Công nghệ thực phẩm
4. Công nghệ vật liệu, xây dựng, thủy lợi;
5. Công nghệ môi trường và sử dụng hợp lý tài nguyên, tiết kiệm năng lượng và sử dụng năng lượng mới;
6. Y tế, giáo dục chuyên nghiệp và Đại học

Giải thường :
–    Giải đặc biệt: 20.000.000đ

–    Giải nhất: 15.000.000đ

–    Giải nhì:
10.000.000đ

–    Giải ba:
7.000.000đ

–    Giải khuyến khích: 3.000.000đ

Thời hạn và địa điểm đăng ký

Hạn chót ngày 31/12/2016

Địa chỉ nộp hồ sơ dự thi liên hệ:

– Ban thư ký – Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh
224 Điện Biên Phủ, Phường7, Quận 3 (ĐT: 3.9325305 – 0919.469 539)
Email: hoithistkthcmc@gmail.com
– Trung tâm phát triển KHCN trẻ – Thành đoàn, số 1 Phạm Ngọc Thạch, Q.1, ĐT: 3.8233363
– Ban Chính sách Pháp luật – Liên đoàn Lao động TP., 14 Cách Mạng Tháng Tám, Q.1, ĐT: 3.8290825
– Phòng Sở hữu Trí tuệ – Sở Khoa học và Công nghệ TP., 273 Điện Biên Phủ, Q.3, ĐT: 3.8298217

———————————————————————————————————————————————-

LIÊN HIỆP CÁC HỘI KHOA HỌC VÀ KỸ THUẬT
SỞ KHOA HỌC& CÔNG NGHỆ
LIÊN ĐÒAN LAO ĐỘNGTP. HỒ CHÍ MINH    THÀNH ĐÒAN TP. HỒ CHÍ MINH

THỂ LỆ
HỘI THI  SÁNG TẠO KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, LẦN THỨ 25 (2017 – 2018)

Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, lần thứ 25 (2017 – 2018) do Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật Thành phố, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố, Liên Đoàn Lao động Thành phố, Thành Đoàn thành phố cùng phối hợp với các sở, ngành của Thành phố phát động, nhằm hưởng ứng Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật Tòan quốc và Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam (VIFOTEC), đồng thời hưởng ứng 7 chương trình đột phá của thành phố (2015-2020): (1)Chương trình nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; (2) Chương trình cải cách hành chính; (3) Chương trình nâng cao chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh của kinh tế thành phố đáp ứng yêu cầu hội nhập; (4) Chương trình giảm ùn tắc giao thông, giảm tai nạn giao thông; (5) Chương trình giảm ngập nước, ứng phó với biến đổi khí hậu, nước biển dâng; (6) Chương trình giảm ô nhiễm môi trường; (7) Chương trình chỉnh trang và phát triển đô thị
CÁC LĨNH VỰC PHÁT ĐỘNG
1. Điện, điện tử, Công nghệ thông tin, viễn thông
2. Cơ khí và tự động hóa, giao thông
3. Công nghệ Sinh học, nông nghiệp, Công nghệ thực phẩm
4. Công nghệ vật liệu, xây dựng, thủy lợi
5. Công nghệ môi trường và sử dụng hợp lý tài nguyên, tiết kiệm năng lượng và sử dụng năng lượng mới
6. Y tế, giáo dục chuyên nghiệp và Đại học
ĐỀ TÀI VÀ GIẢI PHÁP DỰ THI
    Các giải pháp phát triển công nghệ dưới dạng cơ cấu, sản phẩm, thiết bị, chất liệu, quy trình, vật liệu vi sinh … sẽ được chấm theo thang điểm sáng tạo kỹ thuật của Hội thi Sáng tạo kỹ thuật Thành phố, và sẽ được sơ tuyển để chuyển đi tham dự Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật Toàn quốc theo quy định của Thể lệ Hội thi Sáng tạo kỹ thuật Toàn quốc.
    Trong trường hợp kết quả đề tài nghiên cứu khoa học hàm chứa nhiều nội dung về phát triển công nghệ được dự thi và Hội đồng Giám khảo sẽ đánh giá đề tài theo thang điểm sáng tạo kỹ thuật.
    Các đề tài nghiên cứu khoa học cấp sở, ngành, quận trở lên, đã được nghiệm thu đạt từ lọai Khá trở lên, đáp ứng các điều kiện tham dự Giải thưởng VIFOTEC, sẽ được Ban Tổ chức Hội thi Thành phố chuyển tiếp tham dự Giải thưởng VIFOTEC.

TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ
    Tính mới và sáng tạo (hệ số 4) : các đề tài/giải pháp dự thi phải chưa từng đọat giải Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật TP.HCM, Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật Toàn quốc hoặc Giải thưởng VIFOTEC những năm trước đây và cũng không được trùng với bất kỳ đề tài/giải pháp nào của người khác đã được công bố trong bất kỳ nguồn thông tin nào hiện có ở Việt Nam hoặc đã được áp dụng ở Việt Nam trước ngày nộp hồ sơ dự thi.
    Có khả năng áp dụng rộng rãi (hệ số 3): đề tài/giải pháp dự thi đã được thử nghiệm thành công hay đã được sản xuất thử hoặc áp dụng đại trà và chứng minh được khả năng triển khai công nghiệp hoặc tiểu thủ công nghiệp trong điều kiện Việt Nam.
    Có hiệu quả kinh tế – xã hội cụ thể (hệ số 3): đề tài/giải pháp dự thi phải mang lại lợi ích kinh tế, xã hội cao hơn hoặc khác biệt hơn so với các đề tài/giải pháp tương tự đã biết ở Việt Nam và không gây ảnh hưởng xấu đến môi trường văn hóa và sinh thái.
NGƯỜI DỰ THI
    Mọi cá nhân người Việt Nam ở trong nước và nước ngoài, cá nhân người nước ngoài đang làm việc và sinh sống tại Việt Nam, không phân biệt lứa tuổi, dân tộc, nghề nghiệp có các đề tài nghiên cứu hoặc giải pháp công nghệ được tạo ra và áp dụng từ những năm gần đây đều có quyền tham dự Hội thi với tư cách cá nhân hoặc tập thể;
    Mọi tổ chức của Việt Nam đã đầu tư để tạo ra giải pháp kỹ thuật đều có quyền đứng tên dự thi với nghĩa vụ giới thiệu đầy đủ các tác giả hoặc đồng tác giả liên quan. Tổ chức có thể cho phép các tác giả hoặc đồng tác giả dự thi với tư cách cá nhân hoặc tập thể, nhưng phải có xác nhận bằng văn bản.
CƠ CẤU GIẢI THƯỞNG
    01 Giải Đặc biệt của Hội thi Sáng tạo kỹ thuật là giải được chọn ra trong số các đề tài/giải pháp đạt giải Nhất Hội thi Sáng tạo kỹ thuật (nếu có), trị giá 20 triệu đồng/giải được tặng Bằng khen của Ủy Ban Nhân dân Thành phố, với điều kiện :
•    Đạt điểm chấm từ mức 95/100 trở lên ;
    Các Giải Nhất của Hội thi Sáng tạo kỹ thuật, trị giá 15 triệu đồng/giải được tặng Bằng khen của Ủy Ban Nhân dân Thành phố, với điều kiện
•    Đạt điểm từ mức 90/100 trở lên;
    Các Giải Nhì của Hội thi Sáng tạo kỹ thuật, trị giá 10 triệu đồng/giải được tặng Giấy khen của Ban tổ chức Hội thi;
    Các Giải Ba của Hội thi Sáng tạo kỹ thuật, trị giá 7 triệu đồng/giải được tặng Giấy khen của Ban tổ chức Hội thi;
    Các Giải Khuyến khích của Hội thi Sáng tạo kỹ thuật, trị giá 3 triệu đồng/giải được tặng Giấy khen của Ban Tổ chức Hội thi;
(Ban tổ chức Hội thi đang xin Ủy ban Nhân dân TP. HCM tăng giá trị giải thưởng)
Bên cạnh các Giải thưởng chính thức, người dự thi có thể nhận được các phần thưởng phong trào từ Ban Tổ chức Hội thi hoặc các Nhà Tài trợ. Nhà Tài trợ cũng có thể chọn trao bất kỳ Giải thưởng chính thức nào được mình quan tâm, với điều kiện đảm bảo giải thưởng thực tế ít nhất phải tương đương với mức quy định của Ban Tổ chức Hội thi.

HỒ SƠ DỰ THI
Mỗi bộ hồ sơ dự thi bao gồm :
1.    Phiếu đăng ký dự thi năm 2017-2018: 01 bản theo mẫu gồm
    Tên đề tài/giải pháp công nghệ dự thi: Ghi tên đầy đủ
    Người dự thi và địa chỉ, điện thoại liên hệ;
    Họ, tên, tuổi, trình độ chuyên môn và địa chỉ các tác giả;
    % công sức đóng góp của từng tác giả tham gia vào đề tài/giải pháp (>=25%)
    Cam đoan và chữ ký của Người dự thi;
2.    Bản tóm tắt đề tài/giải pháp dự thi: trong vòng 400 từ (1 mặt giấy A4)

3.    Bản mô tả đề tài/giải pháp dự thi bao gồm các nội dung :
    Tên đề tài dự thi hoặc giải pháp công nghệ;
    Lĩnh vực áp dụng của đề tài/giải pháp;
    Các đề tài/giải pháp đã biết và các nhược điểm hoặc hạn chế cần khắc phục;
    Mục đích của đề tài/giải pháp dự thi (nhằm khắc phục nhược điểm/hạn chế nào? tính năng, khả năng ứng dụng, triển khai) ;
    Bản chất của đề tài/giải pháp dự thi;
    Đề tài/giải pháp giải quyết vấn đề gì, chế tạo mới, thay thế, hay bổ sung
    Đề tài/giải pháp đã đóng góp gi trong lĩnh vực áp dụng
    Điểm mới và sáng tạo về mặt khoa học/công nghệ của đề tài/giải pháp dự thi;
    Các hiệu quả đã đạt được của đề tài/giải pháp dự thi;
    Các triển vọng ứng dụng của đề tài/giải pháp dự thi;
    đề tài/giải pháp đã được thử nghiệm ở đâu, hiệu quả thế nào, đơn vị áp dụng . . .
    Mô hình, mẫu vật, thiết bị, hình ảnh (nếu có),
4.    Các tài liệu minh họa khác  như :
•    Sơ đồ, bản vẽ, bảng biểu, hình chụp, mô hình, thiết bị …. có liên quan;
•    Sản phẩm chế thử, hợp đồng kinh tế, hợp đồng triển khai …
•    Bản nhận xét, đánh giá của cơ quan quản lý, cơ quan chuyên môn, cơ quan kiểm nghiệm, Hội đồng khoa học công nghệ, chuyên gia trong lĩnh vực, đơn vị sử dụng trong và ngoài nước … (phải có đóng dấu xác nhận);
•    Đơn yêu cầu bảo hộ đã nộp hoặc Bằng bảo hộ độc quyền hay Giấy Chứng nhận đăng ký đã được cấp (sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp, giống cây trồng mới, thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn, phần mềm …  ;

NỘP HỒ SƠ DỰ THI
Thời hạn từ nay và kết thúc nhận bài dự thi: ngày 31 tháng 12 năm 2018
Các đề tài/giải pháp đáp ứng các quy định trên đây của Thể lệ có thể nộp đến Ban thư ký Hội thi Thành phố vào bất kỳ thời điểm nào trong năm, tại các địa điểm sau:
    Ban Thư ký – Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật Thành phố;                         224 Điện Biên Phủ, Q.3 – Điện thoại : (08)3.9325305
    Phòng  Sở hữu Trí tuệ – Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố;                            273 Điện Biên Phủ, Q.3.  Điện thoại:  (08)3.8298217
    Ban Chính sách Pháp luật – Liên đoàn Lao động Thành phố;                                  14 Cách Mạng Tháng Tám, Q.1. Điện thoại :  (08)3.8290825
    Trung tâm Phát triển Khoa học Công nghệ Trẻ – Thành Đoàn TP. Hồ Chí Minh,  01 Phạm Ngọc Thạch, Q.1. Điện thoại :  (08)3.8233363

TỔNG KẾT VÀ HỖ TRỢ SAU ĐOẠT GIẢI
•    Lễ Tổng kết Hội thi Sáng tạo kỹ thuật Thành phố, lần thứ 25 (2017 – 2018) sẽ được tổ chức trang trọng tại một Hội trường cấp Thành phố, dưới sự chủ trì của lãnh đạo Hội đồng Nhân dân và Ủy ban Nhân dân Thành phố.
•    Hỗ trợ về sở hữu trí tuệ : Tác giả, đồng tác giả các đề tài/giải pháp dự thi sẽ được tham dự các lớp giới thiệu về quyền sở hữu trí tuệ trong hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ.
•    Hỗ trợ chuyển giao : Các đề tài/giải pháp đạt từ Giải Ba trở lên sẽ được :
    Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật hỗ trợ kinh phí cho nghiên cứu thử nghiệm.
    Đưa vào danh sách các đề tài, giải pháp được giới thiệu và khuyến nghị áp dụng trong các dự án, chương trình của Thành phố có sử dụng công nghệ liên quan;
    thông qua vòng sơ tuyển trong các Chương trình khoa học công nghệ của Thành phố nếu có nội dung phát triển thành đề tài nghiên cứu chuyên sâu hơn hoặc thành các Dự án triển khai ứng dụng;
    tham vấn trong việc giao kết và đăng ký các hợp đồng chuyển giao công nghệ;
    chuyển tiếp đi tham dự các hội thi, giải thưởng quốc gia hoặc quốc tế liên quan.

————oOo————
——————————————————————————————————————————
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
ĐỘC LẬP TỰ DO HẠNH PHÚC                          Mẫu: P.2017
——–oOo——–
PHIẾU ĐĂNG KÝ DỰ THI – HỘI THI SÁNG TẠO KỸ THUẬT
TP. HỒ CHÍ MINH LA72N THỨ 25  (2017 – 2018)
Tên tác giả/tổ chức dự thi : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Địa chỉ liên hệ : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Điện thoại : (NR):. . .. . . . . . . . . . . . . . ĐTDĐ (: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Đơn vị công tác: . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Địa chỉ nơi công tác: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
E-mail : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .ÑT(CQ) . . . . . . . . . . . . . . . . .
Tên giải pháp dự thi: . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
TT    Họ và tên :                            Tuổi
(NS)    Nam/nữ          % công sức đóng góp học hàm ; học vị chữ ký

1
2
3
4
100%
Lĩnh vực dự thi : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Người dự thi đã tìm hiểu đầy đủ Thể lệ Hội thi, và cam đoan các điều ghi trên là đúng sự thật, không sao chép của bất kỳ giải pháp nào đã có và ghi đầy đủ các thông nêu trên.
Lưu ý: % công sức (đóng góp) vào đề tài/giải pháp của tác giả >= 25%
. . . . . . ., Ngày      tháng       năm 201
Người dự thi ký tên
(hoặc đại diện của Tổ chức dự thi ký tên và đóng dấu)

 

 

 

Lễ đặt tượng BS. Dương Quang Trung

Vào lúc 8 giờ sáng ngày chủ nhật 16 tháng 10 năm 2016, Viện Tim TP.HCM long trọng tổ chức lễ đặt tượng của Viện Sĩ TS. BS. Dương Quang Trung, người sáng lập Viện Tim, trong sân gần cửa chính của viện.
Đến dự có ông Trương Tấn Sang, ông Trương Hòa Bình, ông Lê Thanh Hải, ông Nguyễn Thành Phong, ông Tổng lãnh Sự Pháp, GS. Carpentier và gia đình chú Tư.
Các bài phát biểu của ông Trương Tấn Sang, ông Nguyễn Thành Phong, GS. Carpentier, cô Tư Trung đều nêu bật các đóng góp của chú Tư cho ngành y tế
nói chung, cho Viện Tim nói riêng.
Tượng GS. Carpentier cũng được khánh thành trong thư viện.
Nguyễn Sào Trung

Dựng tượng nhà sáng lập Viện Tim

VOV.VN -Sáng nay (16/10), Viện Tim TP HCM tổ chức Lễ đặt tượng Giáo sư, Viện sĩ, Thầy thuốc Nhân dân, Anh hùng lao động Dương Quang Trung.

    Việc đặt tượng là để ghi nhận những công lao đóng góp của ông trong việc sáng lập Viện Tim và những đóng góp cho ngành y nước nhà. Đến dự buổi lễ có Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ Trương Hòa Bình; nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang.
dung tuong nha sang lap vien tim hinh 1
Các đại biểu dự Lễ đặt tượng nhà sáng lập viện Tim – GS Dương Quang Trung

Giáo sư Dương Quang Trung (tên thường gọi Tư Trung), sinh ra tại xã An Xuyên, một vùng quê nghèo của tỉnh Cà Mau, cực Nam tổ quốc. Sau khi học xong Trung học tại Sài Gòn năm 1948, ông đã sang Pháp theo học ngành y và tốt nghiệp tại Đại học Y khoa Bordeaux năm 1958.

Trong thời gian học tập, ông tự nguyện đứng vào hàng ngũ Đảng Cộng sản Pháp để tham gia các hoạt động ủng hộ kháng chiến, chống chiến tranh xâm lược ở Việt Nam.

Năm 1960, ông về lại Việt Nam làm việc trong ngành y ở Hà Nội. Năm 1965, ông vào Nam hoạt động cách mạng và đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng.

Sau khi đất nước hoàn toàn thống nhất, Giáo sư Dương Quang Trung đảm nhiệm cương vị Giám đốc Sở Y tế thuộc Ủy ban quân quản thành phố Sài Gòn – Gia Định, sau là Giám đốc Sở Y tế TP HCM. Đến năm 1997 là Hiệu trưởng Trung tâm đào tạo cán bộ y tế nay là Trường Đại học Phạm Ngọc Thạch.

Không chỉ hết lòng hết sức tận tâm, tận lực vì sự nghiệp y tế, chăm sóc sức khỏe cho nhân dân, ông còn là hạt nhân quan trọng trong mối quan hệ hợp tác gắn bó giữa ngành y thành phố với giáo sư Alain Carpentier – Chủ tịch hiệp hội Tim Alain Carpentier – Pháp.  Từ mối quan hệ tốt đẹp ấy, Viện Tim tại Việt Nam được ra đời với trang thiết bị y tế hiện đại và được hỗ trợ đào tạo kỹ thuật từ Pháp.

Sau 25 năm hoạt động Viện Tim đã điều trị, phẫu thuật tim cho hàng chục ngàn bệnh nhân, trong đó phần lớn là bệnh nhân nghèo được chữa trị, phẫu thuật hoàn toàn miễn phí. Đồng thời thực hiện nhiệm vụ chuyển giao kiến thức, kỹ thuật công nghệ, đào tạo các sĩ cho nhiều bệnh viện trung ương và địa phương.

Phát biểu tại buổi lễ, giáo sư Alain Carpentier – Chủ tịch hiệp hội Tim Alain Carpentier – Cộng hoà Pháp xúc động nói: “Tượng anh Dương Quang Trung được dựng nên sẽ là tấm gương, cho thế hệ mai sau noi theo và tiếp tục thực hiện công việc đã được tạo nền móng. Đây là công sức nỗ lực không ngừng của anh Dương Quang Trung để hôm nay chúng ta mới có một công trình như thế này”./.

Vinh Quang/VOV TP HCM
http://vov.vn/xa-hoi/dung-tuong-nha-sang-lap-vien-tim-560491.vov

Hội thảo quốc tế “CÙNG HÀNH ĐỘNG VÌ MỤC TIÊU LOẠI TRỪ VIÊM GAN SIÊU VI B-C” 30-31.7.2016

Ngày 30 và 31 tháng 7 năm 2016, Hội Y học phối hợp với Sở Y tế và Vietnam Viral Hepatitis Alliance tổ chức hội thảo quốc tế “CÙNG HÀNH ĐỘNG VÌ MỤC TIÊU LOẠI TRỪ VIÊM GAN SIÊU VI B-C” tại Trung tâm hội nghị 272, Võ Thị Sáu, TP.HCM.

 

Chương trình hội thảo gồm:
1. Hướng tới loại trừ mối đe dọa sức khỏe cộng đồng do bệnh viêm gan siêu vi năm 2030: Các đáp ứng của WHO với viêm gan siêu vi. TS. Kato Masaya, Đại diện WHO Việt Nam.
2. Kế hoạch phòng chống viêm gan siêu vi 2015 – 2019. TS. Trần Đại Quang, Đại diện Bộ Y tế.
3. Kế hoạch phòng chống viêm gan siêu vi giai đoạn 2016 – 2020 từ góc độ Sở Y tế TP.HCM. BS. Nguyễn Hữu Hưng, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM.
4. Cập nhật về viêm gan siêu vi B-C và ung thư gan: Nhìn từ thế giới, Mỹ và Việt Nam. GS.BS. Robert Gish, Đại học Stanford.
5. Nhu cầu chưa được đáp ứng về điều trị HCV tại Việt Nam. Cập nhật tình hình thử nghiệm các chế phẩm điều trị HCV. ThS.BS. Nguyễn Hoàng Quân, Abbvie Vietnam.
6. Dấu ấn sinh học mới trong phát hiện sớm ung thư gan. GS.TS. Tim Block, Baruch S. Blumberg Institute.
7. Thử thách và cơ hội trong kiểm soát viêm gan siêu vi B, C và ung thư gan tại TP.HCM – Câu chuyện thực tế. TS.BS. Phạm Thị Thu Thủy, Trung tâm y khoa Medic.
8. Gánh nặng của bệnh viêm gan B, C tại Việt Nam – Góc nhìn của một chuyên gia về gan. BS. Nguyễn Hữu Chí, Hội gan mật TP.HCM.
9. Tổng quan về “phác đồ thực hành” hiện tại đối với viêm gan B, C tại TP.HCM. ThS.BS. Vũ Thị Thúy Hà, Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch.
10. So sánh Cộng hưởng từ đàn hồi (MRE) gan và siêu âm đàn hồi USE, FS trong bệnh lý viêm gan, xơ gan. BS. Phan Thanh Hải, Trung tâm y khoa Medic.
11. Xét nghiệm kháng thể lõi của HCV: Hiện tại và tương lai. GS.BS. Robert G. Gish, San Diego.
12. Tầm soát viêm gan siêu vi B-C trong cộng đồng và liên kết người nhiễm với dịch vụ y tế – Báo cáo sơ bộ công tác triển khai chương trình thí điểm. PGS.TS.BS. Tăng Kim Hồng, Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch.
13. Các ca lâm sàng. BS. Albert Do, BS. Doan Dao, V-VHA, TS.BS. Võ Duy Thông, Đại học Y Dược TP.HCM.
14. Loại trừ viêm gan siêu vi trong thập niên tới: Thách thức và cơ hội. GS.BS. William Lee, Đại học Texas.
15. Những đột phá trong khoa học cơ bản về viêm gan siêu vi B: Một bước tiến tới gần hơn với “chữa khỏi” viêm gan siêu vi B. BS. Đào Y Doãn, V-VHA.
16. Điều trị thực nghiệm viêm gan siêu vi B. GS.TS. Tim Block, Baruch S. Blumberg Institute.
17. Bài học từ các chương trình tiếp cận cộng đồng nhằm loại trừ viêm gan siêu vi B tại Mỹ và Trung Quốc. ĐD. Joan M. Block, Hepatis B Foundation.
18. Tính vững bền của “doanh nghiệp” trong các chương trình y tế cộng đồng phi lợi nhuận. TS. Amy Trang, V-VHA.
19. Quản lý dữ liệu và hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu trong bối cảnh y tế Việt Nam – giữa y học lâm sàng và sức khỏe cộng đồng. BS. Phan Xuân Trung, Medicons.
20. Ứng dụng cộng nghệ thông tin trong các chương trình tiếp cận cộng đồng. TS. Lê Ngọc Anh, Đại học Sài Gòn.
21. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý bệnh nhân mạn tính – Mô hình của Zinmed. TS. Chữ Đức Hoàng, Zinmed.
22. Hế thống giám sát bệnh dịch điện tử – Nhu cầu chưa được đáp ứng. ThS.BS. Phạm Ngọc Đoan Trang, V-VHA.
23. Chuyển tải thông tin y tế giữa các đơn vị. BS. Phan Xuân Trung, Medicons.

Trong hội thảo cũng diễn ra lễ ký kết bản ghi nhớ “Cùng hành động vì mục tiêu loại trừ viêm gan siêu vi B – C”.

Văn phòng Hội
10.8.2016

Biến chứng thận của bệnh đái tháo đường

PGS, TS Nguyễn Thy Khuê
Biến chứng thận của bệnh ĐTĐ gồm biến chứng ở cầu thận (còn gọi là sơ hóa cầu thận do
ĐTĐ hoặc vắn tắt là bệnh thận ĐTĐ), bệnh lý xơ vữa mạch máu ở thận, bệnh lý nhiễm trùng ở
thận và đường niệu.
BỆNH THẬN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG
Bệnh thận ĐTĐ thuộc nhóm biến chứng mạch máu nhỏ, tổn thương chính nằm ở cầu thận
(Cầu thận là nơi mà máu được lọc qua để tạo thành nước tiểu; các chất được lọc qua cầu thận
gồm nước, các chất diện giải như natri, kali, các chất thải trong quá trình chuyển hóa như urê,
acid uric… một số thuốc… Chất đạm hoặc các chất có trọng khối phân tử lớn sẽ được giữ lại
trong máu, bình thường không có đạm trong nước tiểu).
Bệnh thận ĐTĐ có các đặc điểm:
– Tiểu albumin liên tục (>300mg/ngày) xác định ít nhất 2 lần trong vòng 3-6 tháng
– Chức năng lọc của thận giảm dần
– Tăng huyết áp, có thể xuất hiện ở giai đoạn đầu (bệnh ĐTĐ type 2) hoặc trễ
Tầm quan trọng của bệnh thận đái tháo đường
Sự xuất hiện bệnh thận ĐTĐ thay đổi tùy sắc tộc, quốc gia, tính chung vào khoảng 40% các
bệnh nhân ĐTĐ. Đây là nguyên nhân hàng đầu của suy thận giai đoạn cuối, lọc thận và ghép
thận ở các nước phát triển. Tại Việt Nam, bệnh thận ĐTĐ cũng là nguyên nhân chính của suy
thận giai đoạn cuối và lọc thận.
Bệnh thận ĐTĐ thường hiện diện cùng với bệnh võng mạc ĐTĐ, bệnh thần kinh ĐTĐ. Đây
cũng là nguyên nhân làm gia tăng các biến cố tim mạch như nhồi máu cơ tim, cơn đau thắt ngực.

Khi nào bệnh nhân đái tháo đường có thể bị biến chứng thận?
Những bệnh nhân đái tháo đường có thêm các tình trạng sau đây dễ bị bệnh thận đái tháo
đường, người ta gọi đó là yếu tố nguy cơ của bệnh thận đái tháo đường:
o Glucose huyết không ổn định, HbA1c cao
o Tăng huyết áp
o Có rối loạn mỡ máu; tăng cholesterol máu
o Tuổi cao
o Ăn nhiều đạm
2
o Phái nam
o Trong gia đình có người bị tăng huyết áp
Bệnh thận ĐTĐ xảy ra như thế nào?
Ở bệnh nhân ĐTĐ típ 1 nếu không điều trị tốt, lâu ngày sẽ ảnh hưởng đến thận. Bệnh có thể
diễn tiến qua 5 giai đoạn.
Giai đoạn 1: đường huyết tăng cao, lượng máu đến thận tăng. Thận tăng kích thước.
Giai đoạn 2: chưa có triệu chứng rõ trên lâm sàng. Bắt đầu có những thay đổi mô học ở
cầu thận.
Giai đoạn 3: tiểu albumin (dân gian thường gọi albumin là lòng trắng trứng). Đây là dấu
chỉ điểm bệnh thận diễn tiến nặng hơn. Nếu không điều trị, khoảng 20-40% sẽ tiến đến
bệnh thận rõ trên lâm sàng
Giai đoạn 4: bệnh thận rõ trên lâm sàng. Bệnh nhân sẽ tiểu đạm. Albumin trong nước tiểu
24 giờ lớn hơn 300mg. Chức năng lọc của thận bắt đầu suy giảm. Huyết áp bệnh nhân bắt
đầu tăng.
Giai đoạn 5: bệnh thận giai đoạn cuối. Nếu không điều trị khoảng 20% sẽ bị bệnh thận
giai đoạn cuối, cần phải lọc thận hoặc thay thận để duy trì cuộc sống.
Ở bệnh nhân ĐTĐ type 1, albumin trong nước tiểu là biểu hiện đầu tiên của tổn thương thận
trong lâm sàng. Ở bệnh nhân ĐTĐ type 2, ngay lúc mới chẩn đoán có thể bệnh nhân đã có tăng
huyết áp, tiểu albumin. Ngoài ra, khoảng 20% bệnh nhân ĐTĐ type 2 diễn tiến đến đến bệnh thận
mạn nhưng không có albumin trong nước tiểu.
Albumin trong nước tiểu có liên quan với tăng nguy cơ bị nhồi máu cơ tim, đột quị.

Làm thế nào để biết bị bệnh thận đái tháo đường?
Để tầm soát bệnh thận ĐTĐ, các bác sĩ sẽ cho tìm albumin trong nước tiểu. Tìm albumin
trong nước tiểu sẽ giúp can thiệp sớm để phòng ngừa bệnh thận nặng thêm.
Ở bệnh nhân
ĐTĐ típ 1 cần thử albumin nước tiểu khoảng 3-5 năm sau khi chẩn đoán bệnh. Ở bệnh nhân ĐTĐ
típ 2, cần tìm albumin ngay lúc mới chẩn đoán.
Các triệu chứng lâm sàng như phù, thiếu máu, chán ăn, mệt mỏi, thường chỉ xuất hiện ở giai
đoạn trễ.

Lấy nước tiểu như thế nào để tìm albumin, kết quả như thế nào là có bệnh?
Có 3 cách lấy nước tiểu (NT) để tìm albumin vi lượng:
Lấy một mẫu nước tiểu bất kỳ và đo tỉ số albumin/creatinin trong nước tiểu, cách này
thường được các bác sĩ chỉ định
Lấy nước tiểu 24 giờ để đo tất cả lượng đạm trong đó. Đồng thời tính toàn bộ thể tích
nước tiểu. Cách này ít được thực hiện vì khó lấy đầy đủ nước tiểu trong 24 giờ.
Lấy nước tiểu trong một khoảng thời gian (4 giờ hoặc qua đêm) và đo albumin, cách này
cũng không thuận tiện.
Kết quả: Các mức độ albumin trong nước tiểu

Các mức độ
tiểu đạm
Lấy nước tiểu buổi sáng Lấy nước tiểu trong
một khỏang thời gian
Tỉ số albumin/creatinin trong nước
tiểu
Qua đêm 24 giờ
mg/g μg/phút mg/24 giờ
Bình thường <30 <20 <30
Tiểu albumin 30-300
Nếu tính bằng mg/mmol
>2,5-25mg/mmol (nam)
>3,5-35 mg/mmol (nữ)
20-200 30-300
Tiểu đạm >300 >200 >300

Khi kết quả bất thường làm lại sau 3-6 tháng để xác định lại, nếu kết quả vẫn bất thường, sẽ
chẩn đoán có albumin trong nước tiểu.
Nếu không làm được các xét nghiệm trên có thể dùng giấy nhúng nước tiểu để tìm albumin.
Sau đó nếu kết quả dương tính, vẫn phải dùng một trong các phương pháp trên để chẩn đoán.
Khi bị bệnh thận đái tháo đường, cần phải làm gì?
Kiểm soát đường huyết thật tốt, HbA1c <7%.
Kiểm soát huyết áp thật tốt. HA < 130/80 mmHg. Thuốc được lựa chọn hàng đầu là thuốc
ức chế enzym chuyển hoặc thuốc chẹn kênh calci.
Ăn khẩu phần giảm đạm (0,8 gam đạm/kg cân nặng lý tưởng/ngày).
Nếu dùng thuốc điều trị các bệnh đi kèm, cần hỏi ý kiến của bác sĩ vì một số thuốc có thể
làm bệnh thận nặng thêm (thí dụ kháng sinh, thuốc điều trị đau khớp..)
Bệnh thận ĐTĐ phải được điều trị bởi bác sĩ chuyên khoa.
Khi nào cần hỏi ý kiến chuyên khoa thận?
Bác sĩ chuyên khoa nội tiết sẽ tham khảo thêm ý kiến của bác sĩ chuyên khoa thận khi
4
o Độ lọc cầu thận giảm dần (tăng lượng creatinin trong máu, độ lọc cầu thận
<60ml/phút).
o Chức năng thận giảm nhanh, có hồng cầu trong nước tiểu
o Khó kiểm soát huyết áp hoặc có tăng kali máu
o Bệnh nhân có thêm một bệnh khác làm tổn thương thận nhiều hơn.

Hình ảnh cầu thận

CÁC TỔN THƯƠNG KHÁC Ở THẬN CÓ THỂ GẶP Ở BỆNH NHÂN ĐTĐ
Các tổn thương này không phải là riêng có của bệnh ĐTĐ, tuy nhiên khi xảy ra ở bệnh nhân
ĐTĐ, bệnh cảnh có thể nặng hơn và diễn tiến kéo dài nếu glucose huyết không ổn định.
1) Bệnh nhân ĐTĐ khi chụp hình bằng thuốc cản quang dễ bị tổn thương ở thận. Cần bảo đảm bù
đủ nước cho bệnh nhân, ngưng các thuốc như metformin…cho đến khi chụp xong
2) Bệnh nhân ĐTĐ cũng hay bị nhiễm trùng đường tiểu nhất là phụ nữ và người bị tổn đọng nước
tiểu ở bàng quang.
3) Xơ vữa động mạch nặng ở động mạch thận và tình trạng thiếu nước kèm theo có thể đưa đến
tắc mạch máu nuôi thận (nhồi máu thận).
4) Hoại tử gai thận hoặc nhú thận: xảy ra ở bệnh nhân bị nhiễm trùng đường tiểu trên (viêm đài
bể thận) kèm thêm các yếu tố thuận lợi như xơ vữa động mạch, thiếu nước trầm trọng. Bệnh nhân bị sốt cao, tiểu máu, có thể bị suy thận cấp.

Bệnh thần kinh đái tháo đường

PGS, TS Nguyễn Thy Khuê
Bệnh thần kinh đái tháo đường là tổn thương dây thần kinh xảy ra do glucose huyết tăng cao trong máu. Glucose huyết tăng cao có thể làm tổn thương các dây thần kinh trên toàn cơ thể, tuy nhiên, ảnh hưởng thường rõ rệt nhất ở các dây thần kinh chi trên và chi dưới.


Bệnh thần kinh đái tháo đường thường được chia thành hai nhóm chính: bệnh lý thần kinh ngoại biên (ảnh hưởng đến các dây thần kinh ở ngoại biên cơ thể như thần kinh ở tay, chân, thần kinh sọ não) và bệnh lý thần kinh tự chủ (là thần kinh điều khiển hoạt động của các cơ quan như dạ dày, ruột, tim mạch, hệ tiết niệu).
Nguyên nhân nào đưa đến bệnh thần kinh ĐTĐ?
Tổn thương dây thần kinh và mạch máu là yếu tố chính đưa đến bệnh thần kinh ĐTĐ.
Glucose huyết tăng cao làm tổn thương bao thần kinh, giảm vận tốc dẫn truyền thần kinh. Cơ chế chính xác của tổn thương không được biết rõ. Ngoài ra các mạch máu nhỏ nuôi thần kinh bị tổn thương làm sự cung cấp oxygen và các chất dinh dưỡng cho dây thần kinh bị suy giảm.
Nhiều yếu tố khác cũng góp phần làm tổn thương dây thần kinh ở bệnh nhân đái tháo đường:
– Tình trạng viêm ở thần kinh do phản ứng tự miễn: xảy ra khi hệ thống miễn dịch của cơ thể tưởng lầm dây thần kinh là vật lạ với cơ thể nên tấn công dây thần kinh. (chú thích: hệ miễn dịch là hệ thống có nhiệm vụ chống lại sự xâm nhập của vật lạ vào cơ thể thí dụ các vi khuẩn, các hóa chất gây độc…)
– Yếu tố di truyền. – Hút thuốc lá, nghiện rượu: gây tổn thương thần kinh, mạch máu, đồng thời cũng tăng nguy cơ nhiễm trùng. Thuốc lá gây hẹp và cứng mạch máu, giảm lượng máu đến các chi, làm vết thương lâu lành và cũng góp phần vào tổn thương thần kinh.
– Thời gian bị bệnh đái tháo đường: bị bệnh càng lâu (nhất là khi glucose huyết không được ổn định tốt) càng tăng nguy cơ bị bệnh thần kinh. Bệnh thần kinh  ngoại vi thường gặp nhất ở các bệnh nhân đái tháo đường đã bị bệnh từ 25 năm trở lên.
– Bệnh thận mạn: khi bệnh nhân đái tháo đường bị bệnh thận mạn, các độc chất tăng trong máu có thể làm tổn thương thêm dây thần kinh.
Bệnh thần kinh ĐTĐ có thể biểu hiện như thế nào?
Triệu chứng của bệnh thần kinh đái tháo đường rất đa dạng, thay đổi tùy theo cơ quan bị tổn thương. Bệnh thường có 4 biểu hiện chính, bệnh nhân có thể chỉ có 1 loại triệu chứng hay nhiều loại triệu chứng. Thường triệu chứng rất mờ nhạt, do đó bệnh nhân có thể không quan tâm cho đến khi tổn thương nặng xuất hiện.


1-Bệnh thần kinh ngoại vi:
Đây là biểu hiện thường gặp nhất, chi dưới và bàn chân có triệu chứng đầu tiên, sau đó đến triệu chứng ở chi trên và bàn tay. Triệu chứng thường đối xứng cả 2 bên chi.
Bệnh nhân thường có cảm giác:
· Tê, giảm nhận biết cảm giác đau, nóng lạnh, đặc biệt ở bàn chân.
· Cảm giác châm chích, bỏng rát.
· Cảm giác đau buốt, thường tăng về đêm.
· Đau khi bước đi.
Đôi khi bệnh nhân có triệu chứng tăng cảm: dù chạm nhẹ bệnh nhân cũng cảm thấy đau rất nhiều.
Yếu cơ và đi lại khó khăn. Triệu chứng nặng: loét chân, nhiễm trùng, biến dạng bàn chân, đau ở xương khớp.
2-Bệnh thần kinh tự chủ
Thay đổi tùy cơ quan bị tổn thương:
Ở mắt: đồng tử mất phản xạ với ánh sáng, bóng tối
Ở hệ tiêu hóa: Dạ dày co thắt chậm lại nên bệnh nhân hay cảm thấy đầy bụng sau khi ăn. Buồn nôn, nôn mửa, mất cảm giác ngon miệng. Táo bón, hoặc tiêu chảy, nhất là tiêu chảy về đêm, hoặc táo bón xen lẫn với tiêu chảy.
Hệ tim mạch: Nhịp tim nhanh khi nghỉ, hạ áp tư thế (khi thay đổi tư thế từ nằm sang ngồi hoặc đứng, người bệnh cảm thấy chóng mặt, chóang váng, đôi khi ngất xỉu do huyết áp hạ thấp).
Do tổn thương thần kinh tự chủ, bệnh nhân mất cảm giác báo động khi bị hạ glucose huyết như cảm thấy đói, đổ mồ hôi, lo sợ, tim đập nhanh… do đó không kịp điều trị (thí dụ đi kiếm thức ăn, uống đường) và có thể đi thẳng vào hôn mê.
Hệ niệu, sinh dục: ứ đọng nước tiểu trong bàng quang (còn gọi là bàng quang thần kinh) lâu ngày dẫn đến nhiễm trùng đường tiểu. Bệnh nhân cũng có thể đi tiểu nhiều lần, khó nhịn tiểu. Rối loạn cương ở nam giới.
· Cảm giác nghẹn, nuốt khó.
· Khô âm đạo.
· Tăng hoặc giảm tiết mồ hôi.
· Rối loạn điều chỉnh thân nhiệt
3-Bệnh đơn thần kinh (còn gọi là bệnh thần kinh cục bộ)
Bệnh chỉ ảnh hưởng đến 1 dây thần kinh, có thể là thần kinh sọ não hoặc thần kinh ở thân mình, chi dưới. Triệu chứng thường xảy ra đột ngột, ở người lớn tuổi. Người bệnh có thể cảm thấy đau nhiều ở vùng tổn thương nhưng triệu chứng thường tự hết sau vài tuần hoặc vài tháng. Các triệu chứng thường gặp:
· Nhìn đôi, đau sau hốc mắt
· Liệt dây thần kinh mặt một bên, liệt thần kinh vận nhãn gây mắt lác (lé mắt)
· Đau ở cẳng chân, bàn chân. Đau mặt trước đùi.
· Đau vùng ngực, đau bụng.
Đôi khi có triệu chứng chèn ép gây hội chứng ống cổ tay: Cảm giác tê, châm chích ở ngón tay (ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa, ngón đeo nhẫn bàn tay). Cảm giác yếu khi cầm đồ vật và có thể đánh rơi đồ vật.
4-Bệnh đám rối-rễ thần kinh (teo cơ do đái tháo đường, bệnh thần kinh đùi, bệnh thần kinh cận thân )
Tổn thương các thần kinh ở đùi, hông, mông, cẳng chân. Thường gặp người lớn tuổi bị đái tháo đường type 2. Triệu chứng thường xảy ra ở 1 bên, đôi khi ở 2 bên. Thường triệu chứng sẽ giảm sau một thời gian tiến triển. Các triệu chứng có thể gặp là:
· Đau nhiều xuất hiện thình lình ở đùi, bụng.
· Cơ đùi yếu và teo.
· Khó khăn khi thay đổi tư thế từ ngồi sang đứng.
· Trướng bụng
· Giảm cân
Làm thế nào để phát hiện biến chứng thần kinh?
Bệnh thần kinh ĐTĐ được chẩn đoán dựa trên các triệu chứng cơ năng thí dụ tê, nhức, chóng mặt khi thay đổi tư thế từ nằm sang đứng…

Các bác sĩ sẽ hỏi bệnh sử và khám bệnh nhân để phát hiện các bất thường.

Ở giai đoạn sớm, bệnh thần kinh ĐTĐ có thể không có triệu chứng.
Kiểm tra sức mạnh của cơ bắp, sức căng của cơ, phản xạ gân cơ, cảm nhận của bệnh nhân với cảm giác xúc giác, nóng lạnh, độ rung của âm thoa.
Bàn chân bệnh nhân cũng cần được kiểm tra mỗi năm một lần.
Một phương pháp đơn giản để phát hiện biến chứng thần kinh là bác sĩ sẽ dùng một sợi cước ngắn chạm vào 1 số điểm ở bàn chân của bệnh nhân, nếu bệnh nhân không nhận biết cảm giác va chạm từ sợi cước, bệnh nhân đã bắt đầu có tổn thương thần kinh.
Ngoài ra cũng cần tìm các biến dạng xương và khớp ở bàn chân, các vết chai, bóng nước, các vết nứt ở da.
Khi nghi ngờ có biến chứng thần kinh tự chủ, bác sĩ sẽ tìm sự thay đổi huyết áp khi bệnh nhân thay đổi tư thế, sự tiết mồ hôi của da.
Một số nghiệm pháp phức tạp hơn, chỉ thực hiện tại các cơ sở chuyên khoa:

– Đo vận tốc dẫn truyền thần kinh
– Đo điện cơ
– Định lượng cảm giác: khảo sát đáp ứng của sợi thần kinh với độ rung và sự thay đổi
về nhiệt độ.
Điều trị và thuốc
Không có thuốc điều trị khỏi bệnh thần kinh đái tháo đường. Điều trị chủ yếu tập
trung vào các vấn đề sau đây:
– Làm chậm diễn tiến bệnh
– Giảm đau
– Điều trị các biến chứng và phục hồi chức năng
1- Làm chậm diễn tiến bệnh
Kiểm soát glucose huyết tích cực có thể làm giảm nguy cơ diễn tiến của bệnh thần kinh ĐTĐ được khoảng 60%. Mục tiêu glucose huyết cần đạt
– Glucose huyết khi đói hoặc trước ăn: 70 – 130 mg/dL (3.9 – 7.2 mmol/L)
– Glucose huyế 2 giờ sau ăn: nhỏ hơn 180 mg/dL (10 mmol/L)
– HbA1c nhỏ hơn 7% ( HbA1c cho biết tình trạng kiểm soát glucose huyết trong vòng
8-12 tuần lễ trước khi đo, trị số ở người bình thường vào khoảng 4-6%) Các biện pháp sau đây cũng giúp giảm tổn thương thần kinh:
– Chăm sóc bàn chân kỹ để tránh các vết loét, không làm nặng thêm các biến dạng bàn chân đã có.

– Kiểm soát huyết áp
– Ăn uống điều độ, theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ
– Luyện tập thể lực phù hợp với sức khỏe
– Duy trì cân nặng thích hợp
– Ngưng hút thuốc
– Không uống rượu

     
2- Giảm đau
Một số thuốc giúp giảm đau nhưng không phải luôn luôn có tác dụng trên tất cả các bệnh nhân, ngoài ra các thuốc cũng có tác dụng phu. Các thuốc thường được xử dụng gồm có:
– Thuốc chống động kinh: gabapentin (Neurontin), pregabalin (Lyrica) và carbamazepine (Tegretol) dùng để chữa động kinh nhưng có tác dụng giảm đau do thần kinh ở một số bệnh nhân ĐTĐ. Tác dụng phụ là buồn ngủ, chóng mặt, xưng phù. Carbamazepine có thể gây dị ứng da kiểu hội chứng Stevens Johnson.
– Thuốc chống trầm cảm. Thuốc chông trầm cảm 3 vòng như amitriptyline, nortriptyline (Pamelor), desipramine (Norpramin) và imipramine (Tofranil), có thể giảm triệu chứng đau nhẹ và vừa. Tác dụng phụ của nhóm này gồm khô miệng, đổ mồ hôi, buồn ngủ, chóng mặt. Nhóm thuốc ngăn tái thu nhập serotonin và norepinephrine thí dụ duloxetine (Cymbalta) hiệu quả và ít tác dụng phụ hơn. Tác dụng phụ của duloxetine gồm buồn nôn, buồn ngủ, chóng mặt, ăn mất ngon, táo bón.
– Miếng dán có tẩm Lidocaine: dùng dán tại chỗ nào đau nặng nhất, thuốc có thể gây đỏ da.
– Thuốc giảm đau giống thuốc phiện: tramadol hoặc oxycodone không thể dùng lâu dài vì có thể gây nghiện ngoài các tác dụng phụ khác như buồn ngủ, nhức đầu, táo bón. Gần đây cơ quan quản lý thuốc và dược phẩm Mỹ cảnh báo tramadol có thể làm tăng nguy cơ động kinh và khuynh hướng tự sát ở người rối loạn cảm xúc.
Điều trị tạm thời
Một số phương pháp giúp giảm đau do nguyên nhân thần kinh:
– Capsaicin: kem thoa được chế từ ớt, khi thoa trên da có thể giảm đau ở một số người, tác dụng phụ có thể gặp là cảm giác bỏng rát và da bị kích thích.
– Alpha-lipoic acid. Chế phẩm có tính chống oxyd hóa được điều chế từ thực phẩm, có thể giảm đau hiệu quả ở bệnh thần kinh ĐTĐ, nhưng cần dùng sớm và lâu dài.
– Kích hoạt thần kinh bằng điện xuyên da: ngăn cản tín hiệu đau truyền từ da lên não. Tuy an toàn nhưng phương pháp này không có hiệu quả trên tất cả mọi người và tất cả các kiểu đau.
– Châm cứu: châm cứu giúp giảm đau, đôi khi cần vài buổi mới phát huy tác dụng.
Nếu thực hiện bởi chuyên gia có kinh nghiệm, châm cứu không có tác dụng phụ.
3- Điều trị các biến chứng và phục hồi chức năng
Các biến chứng của bệnh lý thần kinh ĐTĐ thường gây khó chịu, làm giảm chất lượng cuộc sống của bệnh nhân và cần được theo dõi điều trị ở các cơ sở chuyên khoa.
– Bàng quang thần kinh gây ứ đọng nước tiểu, tiểu không hết, nhiễm trùng tiểu.
– Rối loạn nhu động dạ dày
– Hạ áp tư thế
– Loét chân do ĐTĐ
– Rối loạn cương
Phòng ngừa bệnh thần kinh ĐTĐ
Phòng ngừa bệnh thần kinh ĐTĐ cũng chính là các phương pháp cần áp dụng để làm chậm diễn tiến bệnh đã trình bày ở trên, quan trọng nhất là kiểm soát tích cực glucose huyết, ăn uống điều độ và luyện tập thể lực đều đặn, ngưng hút thuốc.
Một phần quan trọng trong bệnh thần kinh ĐTĐ là chăm sóc bàn chân đúng cách. Các tổn thương thần kinh làm teo các cơ nhỏ ở bàn chân, bàn chân sẽ bị biến dạng, do đó áp lực tì đè sẽ thay đổi ở bàn chân tạo nên các vùng kém dinh dưỡng, các vết chai. Da khô do thiếu mồ hôi làm da dễ bị nứt. Khi bệnh nhân đi giày chật, hoặc đi chân đất (chân trần), dễ xuất hiện các vết thương ở bàn chân. Vi trùng sẽ xâm nhập qua các vết nứt da, gây nhiễm trùng vết thương. Các mô bị thiếu nuôi dưỡng do biến chứng mạch máu làm tắc mạch cũng góp phần làm chậm lành vết thương.


Các phương pháp sau đây giúp làm giảm nguy cơ loét chân ở bệnh nhân ĐTĐ:
– Bệnh nhân nên tự kiểm tra bàn chân mỗi ngày để phát hiện các vết thương nếu có, nếu không nhìn được lòng bàn chân có thể dùng tấm gương để soi lòng bàn chân.
– Khi phát hiện bàn chân có vết thương phải đến ngay bác sĩ chuyên khoa để được chỉ dẫn.
– Luôn giữ chân sạch sẽ, khô ráo. Mỗi tối trước khi đi ngủ nên rửa chân sạch và lau khô kể cả kẽ giữa các ngón chân.
– Không bôi thuốc mỡ vào giữa các ngón chân (kẽ chân)
– Khi cắt móng chân, không cắt sâu vào khóe móng, chỉ nên dùng dũa để dũa móng chân, móng tay.
– Không bao giờ đi chân đất (chân trần), không tự ý cắt vết chai, nếu tê nhức, cần đến ngay bác sĩ, không nên ngâm chân vào nước nóng hay hơ chân trên lửa.
– Khi mua giày dép, nên mua vào buổi chiều, và chọn giày vừa chân. Trước khi đi giày nên kiểm tra xem có vật lạ bên trong hay không (thí dụ đinh, kim..). Nếu bàn chân biến dạng, nên hỏi ý kiến bác sĩ để chọn giày dép thích hợp.
Tóm lại biến chứng thần kinh ĐTĐ tuy ít khi gây tử vong nhưng có thể ảnh hưởng nặng nề lên chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Tốt nhất không nên để xuất hiện biến chứng thần kinh bằng cách điều trị bệnh ĐTĐ tích cực ngay từ lúc mới chẩn đoán. Nếu đã có biến chứng, điều quan trọng vẫn là điều trị tích cực bệnh ĐTĐ. Do các triệu chứng tê nhức rất khó chịu nhưng bệnh nhân không thể mô tả cảm giác của họ nên bệnh nhân rất cần sự chăm sóc và hỗ trợ của gia đình.

BIẾN CHỨNG ĐÁY MẮT CỦA BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

PGS, TS Nguyễn Thy Khuê
Biến chứng đáy mắt của bệnh ĐTĐ cò gọi là bệnh võng mạc ĐTĐ, gây tổn thương các mạch máu nhỏ ở võng mạc. Võng mạc (còn gọi là đáy mắt) là vùng nhạy cảm với ánh sáng của nhãn cầu, nơi có các tế bào thần kinh nhận hình ảnh để đưa lên não xử lý.
Bệnh võng mạc ĐTĐ là nguyên nhân hàng đầu gây giảm thị lực hoặc mù lòa ở các nước phát triển. Tại Việt nam hiện nay bệnh võng mạc ĐTĐ cũng là nguyên nhân gây giảm thị lực hay gặp ở các phòng khám chuyên khoa mắt.
Những thay đổi ở võng mạc của bệnh ĐTĐ
Các tổn thương thường có ở cả 2 mắt.
Các tổn thương có thể chia làm 2 nhóm chính:
1- Tổn thương giai đoạn sớm còn gọi là tổn thương nền hoặc giai đoạn không tăng sinh: tên gọi này do chưa có sự xuất hiện của các mạch máu mới được tạo ra. Ở giai đoạn này thành mạch máu bị yếu, tạo ra các túi phình (còn gọi là mạch lựu trên thành mạch máu), các chất trong máu thấm qua thành mạch gây ra các đốm xuất tiết, máu cũng có thể thấm qua thành mạch gây ra các đốm xuất huyết.
Khi bệnh tiến triển nặng hơn nữa các mạch máu nhỏ bị tắc nghẽn, gây thiếu máu từng vùng ở võng mạc. Các mạch máu lớn hơn phình to và đường kính không đều (có chỗ phình to, có chỗ thu nhỏ). Các sợi thần kinh ở võng mạc cũng bị phù nề, vùng trung tâm của võng mạc (hoàng điểm) có khi cũng bị phù nề gây ra phù hoàng điểm.
2- Tổn thương giai đoạn nặng còn gọi là tổn thương tăng sinh Đây là giai đoạn nặng nhất của bệnh.

Do võng mạc bị thiếu máu và ảnh hưởng của tăng glucose huyết, các mạch máu mới được tạo ra (tăng sinh mạch máu). Các mạch máu mới tạo thường phát triển không đúng vị trí, thành mạch cũng rất yếu. Chúng có thể phát triển và chảy máu vào thể kính (thể kính là dịch nằm trong lòng nhãn cầu), các mô sẹo do tăng sinh mạch máu gây ra có thể làm bong võng mạc.
Nếu các mạch máu mới tạo này phát triển vào đường dẫn lưu của dịch đi ra khỏi nhãn cầu, áp lực có thể tăng lên trong nhãn cầu gây ra tăng nhãn áp (còn gọi là cườm nước)

Giai đoạn tăng sinh, xơ hóa, co kéo bong võng mạc.
Triệu chứng
Ở giai đoạn đầu bệnh nhân có thể không cảm thấy gì bất thường. Khi bệnh tiến triển hơn có thể gặp:
– Cảm giác có đốm đen (ruồi bay), hoặc các sợi màu đen ở trước mắt
– Nhìn mờ
– Hình ảnh dao động
– Thấy những vùng đen hoặc vùng trống trong cảnh vật
– Mù
– Mất cảm nhận màu sắc
Nguyên nhân của bệnh võng mạc ĐTĐ
Nguyên nhân chính là tăng glucose huyết. Tăng glucose huyết làm tổn thương mạch máu, có thể gây tắc mạch
Các yếu tố nguy cơ khác của tổn thương võng mạc:
· Thời gian bị bệnh ĐTĐ, bệnh càng lâu, càng có nguy cơ bị biến chứng ở đáy mắt.
· Glucose huyết không ổn định.
· Tăng huyết áp
· Tăng cholesterol máu
· Có thai
· Hút thuốc lá
Khi nào bệnh võng mạc ĐTĐ có thể gây mù hoặc giảm thị lực?
– Phù hoàng điểm
– Xuất huyết trong thể kính: nếu xuất huyết ít, bệnh nhân có thể thấy đốm đen trước mắt, nếu xuất huyết nhiều có thể gây mù cấp tính. Tuy nhiên, máu có thể sẽ tan sau vài tuần hoặc vài tháng, bệnh nhân có thể nhìn lại được
– Bong võng mạc, bong hoàn toàn sẽ gây mù vĩnh viễn
– Tăng nhãn áp: có thể gây mù nếu không điều trị kịp thời.
Làm thế nào để phòng ngừa bệnh võng mạc ĐTĐ:
Phát hiện sớm các tổn thương ở đáy mắt sẽ giúp xử trí kịp thời và ngăn ngừa tiến triển của biến chứng.
Ở giai đoạn sớm, bệnh võng mạc ĐTĐ không có triệu chứng do đó các bác sĩ sẽ tầm soát biến chứng này bằng cách:
Chỉ định khám đáy mắt mỗi năm ở bệnh nhân ĐTĐ type 2 ngay lúc mới chẩn đoán và sau đó mỗi năm bởi bác sĩ chuyên khoa mắt.
Đối với bệnh nhân ĐTĐ type 1, chỉ định khám đáy mắt 5 năm sau khi chẩn đoán.
Nếu glucose huyết ổn định tốt, huyết áp không cao, không có bất thường mỡ máu, bác sĩ có thể quyết định khám lại đáy mắt sau 2-3 năm.
Nếu bệnh nhân ĐTĐ có thai, cần khám đáy mắt thường xuyên vì thai kỳ dễ làm tổn thương mạch máu ở đáy mắt.
Điều trị tốt nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ:
Ổn định glucose huyết tốt, HbA 1c <7%, luyện tập ít nhất 150 phút mỗi tuần, ăn uống điều độ, theo đúng chỉ dẫn, uống thuốc đúng theo chỉ dẫn của bác sĩ.
Điều trị tốt huyết áp, giảm muối trong khẩu phần.
Điều trị tốt rối loạn chuyển hóa lipid.
Ngưng hút thuốc.


Khám đáy mắt
Khám đáy mắt được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa mắt theo yêu cầu của bác sĩ chuyên khoa ĐTĐ. Để nhìn rõ đáy mắt, bác sĩ sẽ nhỏ 1 loại thuốc để làm dãn đồng tử (con ngươi), bệnh nhân sẽ nhìn mờ một thời gian do đó khi đi khám đáy mắt nên có người đi cùng và không nên tự lái xe.
Đôi khi bác sĩ chuyên khoa sẽ yêu cầu chụp mạch máu đáy mắt bằng thuốc phát huỳnh quang, sau đó nước tiểu bệnh nhân sẽ có màu vàng trong một thời gian ngắn.
Các phương pháp điều trị ở giai đoạn trễ
Các phương pháp này phải được điều trị bởi bác sĩ chuyên khoa mắt.
Nếu bệnh nhân bị phù hoàng điểm, điều trị bằng tia laser (còn gọi là quang đông) có thể hồi phục phần nào thị lực. Thông thường bệnh nhân có thể nhìn mờ 1 ngày sau khi điều trị quang đông nhưng sau đó sẽ nhìn rõ hơn, dù có thể không hoàn toàn hồi phục như lúc chưa có biến chứng. Tia laser cũng được dùng để đốt các mạch máu mọc không đúng chỗ, để giảm nguy cơ xuất huyết trong thể kính, tăng nhãn áp và bong võng mạc. Thường sau khi dùng quang đông, sẽ có những vùng sẹo rải rác ở võng mạc. Một ngày sau khi điều trị bệnh nhân có thể nhìn mờ, sau đó sẽ bớt nhưng thị trường mắt sẽ bị giảm ở vùng ngoại biên hoặc mắt sẽ nhìn kém hơn trong bóng tối.
Đục thể kính: khi có xuất huyết trong thể kính, các bác sĩ chuyên khoa sẽ đục một lỗ nhỏ ở mắt để lấy các sợi máu và thậm chí cả các mô sẹo mọc trồi vào thể kính, sau đó sẽ bơm ngược trở lại một ít dịch muối để duy trì hình dạng của nhãn cầu. Sau đó vẫn có thể cần điều trị tiếp bằng laser.
Tóm lại, bệnh võng mạc ĐTĐ có thể đưa đến những hậu quả rất nghiêm trọng. Kiểm soát tốt glucose huyết và huyết áp là những phương pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa biến chứng này.

Hình chụp đáy mắt bình thường


Hình chụp đáy mắt với tổn thương nền (giai đoạn không tăng
sinh):

Sẹo ở đáy mắt (võng mạc) sau khi điều trị