Điều trị ung thư vú giai đoạn tiến xa ở phụ nữ mãn kinh có thụ thể nội tiết dương tính. Fulvestrant 500 mg có hiệu quả tốt hơn Anastrozole

Đối với ung thư vú giai đoạn tiến triển không thể phẫu thuật hoặc đã di căn xa, việc điều trị không mang ý nghĩa trị khỏi mà chỉ nhằm kiểm soát bệnh và kéo dài thời gian sống thêm. Nếu những bệnh nhân này có thụ thể nội tiết dương tính (ER và/hoặc PR +) điều trị chủ yếu là liệu pháp nội tiết. Hóa trị, với những tác dụng phụ nặng nề, được dùng khi có di căn nội tạng với triệu chứng rầm rộ, rồi sau đó lại duy trì bằng liệu pháp nội tiết.
Thập niên 70-90 của thế kỷ trước, thuốc nội tiết dành cho ung thư vú tiến xa là tamoxifen với cơ chế cạnh tranh thụ thể ER. Thập niên 90, các thuốc ức chế men aromatase (AI) tỏ ra ưu thế hơn tamoxifen (1). Gần đây, fulvestrant (Faslodex TM), một thuốc thuộc loại kháng estrogen, gắn kết và phá hủy thụ thể ER, đã chứng tỏ hiệu quả cao khi được sử dụng với liều 500mg.
Một nghiên cứu so sánh fulvestrant 500mg với anastrozole 1mg (một loại AI thế hệ thứ ba không steroid) đã được thiết kế có tên là FIRST (Fulvestrant first line study comparing endocrine treatments). Đây là một nghiên cứu pha II, ngẫu nhiên, nhãn mở, so sánh hai thuốc nói trên trong sử dụng như liệu pháp nội tiết bước một ở các bệnh nhân ung thư vú giai đoạn tiến xa, hậu mãn kinh và có thụ thể nội tiết dương tính. Nghiên cứu được triển khai từ 2006, ở 62 trung tâm, trên 9 quốc gia. Với tổng số 205 bệnh nhân được chia ngẫu nhiên thành hai nhóm. Nhóm Fulvestrant 500mg có 102 bệnh nhân và nhóm Anastrozole 1mg có 103 người. Fulvestrant được tiêm bắp 500mg mỗi tháng và tăng cường một lần tiêm vào ngày 14 của tháng đầu tiên. Anastrozole 1mg, uống 1 viên mỗi ngày. Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá tỷ lệ lợi ích lâm sàng (CBR) tức là tỷ lệ bệnh nhân có đáp ứng khách quan và bệnh ổn định (CR + PR + SD) kéo dài ≥ 24 tuần. Mục tiêu phụ là tỷ lệ đáp ứng khách quan ORR (CR + PR) và thời gian sống còn đến khi bệnh tiến triển (TTP) và sống còn toàn bộ (OS) (3).
Kết quả gần đây nhất của nghiên cứu FIRST (4) đã được báo cáo tại Hội nghị ung thư vú San Antonio tháng 12 năm 2014, do giáo sư John Robertson, bệnh viện Royal Derby, Đại học Nottingham, Anh Quốc, đại diện nhóm nghiên cứu trình bày. Việc phân tích kết quả được thực hiện khi 79,5% bệnh nhân không còn điều trị trong nghiên cứu và trung vị thời gian theo dõi là 48,8 tháng. Kết quả cho thấy tỷ lệ lợi ích lâm sàng (CBR) (72,5% so với 67%) và đáp ứng khách quan (ORR) của hai nhóm là tương đương nhau. Tuy nhiên trung vị thời gian sống còn đến khi bệnh tiến triển (TTP) của nhóm Fulvestrant là 23,4 tháng so với 13,1 tháng của nhóm Anastrozole. Như vậy nguy cơ bệnh tiến triển đã giảm được 34% trong nhóm Fulvestrant (HR 0,66; 95% CI: 0,47-0,92; p = 0,01). Ngoài ra sống còn toàn bộ (OS) cũng cao hơn trong nhóm Fulvestrant với 54,1 tháng so với 48,4 tháng trong nhóm Anastrozole. Sự khác biệt 5,7 tháng  tương đương hiệu quả giảm 30% nguy cơ tử vong trong nhóm Fulvestrant (p = 0,041). Các tác giả cũng ghi nhận ưu thế của fulvestrant 500mg hằng định trong các phân nhóm bệnh nhân, bất kể nhóm tuổi, có dùng hóa trị hoặc nội tiết hay chưa, tình trạng có di căn tạng hay không, tình trạng thụ thể progesterone (PR) có hay không.
Tỷ lệ tác dụng phụ của nhóm Fulvestrant là 23,8%, còn ở nhóm Anastrozole là 21,4%. Các vấn đề về an toàn và tác dụng phụ của fulvestrant cũng không có gì mới trong nghiên cứu này. So với các nghiên cứu về fulvestrant trước đây với liều 250mg thì liều 500mg cũng không làm tăng tỷ lệ tác dụng phụ.


Biểu đồ Thời gian sống cho đến khi bệnh tiến triển của nhóm Fulvestrant 500mg và nhóm Anastrozole 1mg với trung vị thời gian theo dõi 8 tháng, đăng trên tạp chí Journal of Clinical Oncology 9/2009 (3).

Tóm lại, với thời gian theo dõi lâu dài, các kết quả trên đã xác định được hiệu quả và lợi ích trên thời gian sống cho đến khi bệnh tiến triển (TTP) của fulvestrant 500mg so với Anastrozole khi được dùng đầu tiên cho những bệnh nhân ung thư vú giai đoạn tiến xa, hậu mãn kinh, có thụ thể nội tiết dương tính. Điều đặc biệt là cả hai loại thuốc đều cho đáp ứng tương đương nhau. Do nghiên cứu FIRST mới là pha II nên chúng ta sẽ chờ đợi tiếp kết quả của nghiên cứu pha III FALCON (Fulvestrant and anastrozole compared in hormonal therapy-naïve advanced breast cancer) so sánh fulvestrant và anastrozole trên 450 bệnh nhân ung thư vú giai đoạn tiến xa chưa từng điều trị nội tiết (5). Nếu hiệu quả của fulvestrant tiếp tục được khẳng định, có thể FDA sẽ phê chuẩn cho sự thay đổi cách điều trị với bước một là fulvestrant.
BS Cung Thị Tuyết Anh
Tổng hợp từ các tài liệu:
1- Carlini P. (2007), Aromatase inhibitors in post-menopausal metastatic breast carcinoma. Expert Opin Investig Drugs, Jul 2007; 16 (7): 1023-36.
2- Jancin B., Fulvestrant bests anastrozole in advanced breast cancer. in San Antonio Breast Cancer Symposium on December 18th, 2014
3- Robertson J. F.R. (2009), Activity of Fulvestrant 500 mg Versus Anastrozole 1 mg As First-Line Treatment for Advanced Breast Cancer: Results From the FIRST Study. Journal of Clinical Oncology Volume 27  Number 27,  September 20, 2009
4- Robertson JFR, Llombart-Cussac A, Feltl D, et al. Fulvestrant 500 mg versus anastrozole as first-line treatment for advanced breast cancer: Overall survival from the phase II “first” study. Presented at 2014 San Antonio Breast Cancer Symposium; December 9-13, 2014; San Antonio, Texas. Abstract S6-04.
5- Roth A. J. (2013) FALCON Trial Compares Two Types of Endocrine Therapy – http://www.onclive.com/publications/Oncology-live/2013/November-2013/

Chú thích: ER – Estrogen Receptor, AI – Aromatase Inhibitor, CBR – Clinical Benefit Rate, CR – Complete Response, PR – Partial Response, SD – Stable Disease, ORR – Objective Response Rate, TTP – Time To Progression, OS – Overall Survival, HR – Hazard Ratio